Het doek is gevallen over een van de allerlaatste assisenprocessen. De vrijspraak van Bernard Wesphael maakt het debat over het opdoeken van assisen weer brandend actueel.

Eline Bergmans

‘Dit onderzoek is een schande voor justitie. Ik ben drie jaar door de modder gesleept’, zei Bernard Wesphael (58) nadat hij door het assisenhof in Bergen werd vrijgesproken op basis van redelijke twijfel.

Vijf uur had de jury gisteren nodig om tot die beslissing te komen. Met de handen voor zijn gezicht luisterde de Waalse politicus naar het arrest. Ondanks ‘een reeks verontrustende elementen’ oordeelde de jury dat er twijfel is over zijn betrokkenheid bij de dood van zijn vrouw Véronique Pirotton, op 31 oktober 2013 in een hotelkamer in Oostende.

De positie van het lijk bijvoorbeeld, de talrijke bloeduitstortingen op haar lichaam, en het plastieken zakje op haar gezicht. ‘Maar er was geen doorgedreven controle op sommige van die elementen’, aldus het arrest.

De jury gaat dus mee in de kritiek op het onderzoek en de speurders, door advocaten van de verdediging in hun pleidooi nog ‘les gendarmes de Saint-Tropez’ genoemd, naar de komische film met Louis de Funès.

Op het proces bleek dat het onderzoek naar de feiten nogal stuntelig verlopen is. Eerst bleek dat er stalen met DNA-materiaal waren verdwenen, maar ook toen de speurders hun tijdslijn kwamen voorstellen, bleken er nogal wat gaten te zitten in hun onderzoek. Sms’jes bleken verwisseld, tijdstippen aangepast. En dat blijkt nu ook voor de vrijspraak doorslaggevend te zijn.

De hypothese van de aanklager dat Wesphael zijn vrouw verstikte met een hoofdkussen, was volgens de jury dan weer ‘onvolledig na aftoetsting met de feiten’. Ook de ruziënde wetsdokters zijn een argument. Omdat geen enkele wetenschapper kon uitsluiten dat Véronique Pirotton is gestorven door een combinatie van alcohol en geneesmiddelen, was er twijfel die in het voordeel speelt van de beschuldigde.

Ook de houding en het gedrag van Bernard Wesphael na het overlijden van zijn vrouw was volgens de jury zo’n ‘verontrustend element’. Maar dat was snel vergeten toen hij gisteren als een vrij man de assisenzaal verliet, in de armen vallend van zijn dochter Saphia, en zijn vele vrienden die hem tijdens het proces kwamen steunen.

Hoe voelt hij zich? ‘Ik weet niet goed. Ik voel voldoening’, zei Bernard Wesphael. ‘Maar gelukkig ben ik niet. Er is nog altijd een vrouw gestorven, van wie ik heel veel gehouden heb. Ook vandaag denk ik eerst aan Véronique, en aan haar zoon V. die ik altijd beschouwd heb als mijn eigen kind. U moet zich dat voorstellen: die jongen is drie jaar geleden zijn moeder kwijt geraakt. En daarna komen ze hem vertellen dat zijn stiefvader haar gedood heeft.’

Waalse parlementair met linkse ideeën.

V. die vandaag 17 jaar is, kwam niet getuigen op het proces, omdat hij het nog te moeilijk heeft. De jongen had in een videoverhoor vlak na de feiten gezegd dat Bernard Wesphael nooit agressief was geweest tegen zijn moeder.

Kan het contact met V. hersteld worden na de vrijspraak? ‘Ik hou van Victor, maar verder contact hangt van hem af. Als hij op een dag zal beseffen dat ik zijn moeder niet heb gedood, dat ik definitief onschuldig ben, wil ik hem in mijn armen sluiten. Ik zal er altijd zijn voor hem, als hij me wil zien.’

Ook tegen de zus van Véronique en de andere burgerlijke partijen voelt de mede-oprichter van Ecolo geen haat of rancune. ‘Als ze mij de hand reiken, zal ik die aannemen. Als ze mij de kans geven, zou ik hen graag uitleggen hoeveel ik van Véro hou. Dat ze mij beschuldigd hebben, is hen aangepraat door een onderzoek dat volledig à charge werd gevoerd.’

‘Ik heb alles gedaan, om het parket van Brugge te overtuigen van mijn onschuld’, vervolgt Bernard Wesphael. ‘Maar ze wilden mij niet geloven. Alle argumenten waren goed voor hen om aan te tonen dat ik een smeerlap ben, een moordenaar, een Waalse parlementair met linkse ideeën.’

Gelooft hij nog in justitie? ‘Zeker, als ze mij veroordeeld hadden, had ik dat ook aanvaard. Uit respect. Ik geloof in ons rechtssysteem, maar het parket van Brugge is een ander paar mouwen. Zij hebben alles plat gewalst. Ik wil ervoor vechten dat dit nooit meer gebeurt.’

‘Hoe ik dat zal doen, zal ik de komende weken laten weten.’

Pleidooi voor assisen

Met de vrijspraak van Bernard Wesphael is het doek gevallen over het laatste grote assisenproces. Volgens zijn advocaat, de gereputeerde strafpleiter Jean-Philippe Mayence, is dit proces een pleidooi voor het assisenhof. ‘Stel u voor dat dit voor een correctionele rechtbank was verlopen. Wat dan? Dan was er maar één psychiatrische expertise en één medische expertise aan bod gekomen. Waar zouden we dan gestaan hebben?’, zo vroeg hij zich af.

Sinds 1 maart 2016 kan elke misdaad, ongeacht de ernst ervan, worden gecorrectionaliseerd. Misdaden hoeven dus niet langer voor een hof van assisen te worden gebracht maar kunnen worden berecht door een correctionele rechtbank.

De verdediging liet de voorbije weken een batterij experts opdraven om de conclusies van de gerechtsdeskundigen onderuit te halen. Met succes, blijkt nu. ‘We moeten even de tijd nemen om de emoties te laten bezinken, om ons daarna de echte vragen te stellen. Ondermeer over hoe het onderzoek verlopen is’, zei Mayence.

De zus van Véronique Pirotton en enkele familieleden die zich burgerlijke partij stelden op het proces, vertrokken in stilte na de uitspraak, ver van de camera’s. Hun advocaat, Philippe Moureau, liet alleen optekenen dat hij geen commentaar geeft op een gerechtelijke beslissing.

De vrijspraak valt hen ongetwijfeld zwaar. Bernard Wesphael is vanaf vandaag de weduwnaar van Véronique Pirotton. In principe krijgt hij ook het vruchtgebruik over haar huis in Luik waar op dit moment haar 17-jarige zoon V. en diens vader Konstantinos Tzermias wonen. Al zei Jean-Philippe Mayence tijdens zijn pleidooi dat Bernard Wesphael afstand doet van dat vruchtgebruik.

Politieke terugkeer?

Hoe ziet Wesphael zijn toekomst? ‘Ik wil eerst rusten en mijn leven weer opbouwen. Ik ben opgelucht dat ik verder kan nu, met mijn familie en mijn kinderen.’

Een leven in stilte, lijkt geen optie te zijn. Vandaag verschijnt al zijn boek getiteld ‘Moordenaar’, dat Bernard Wesphael de afgelopen jaren schreef met enkele vrienden. Ziet hij nog een politieke terugkeer mogelijk? ‘Het is nog te vroeg om op die vraag te antwoorden.’