Verdeeldheid binnen Boko Haram over leiderschap
Boko Haram zwoer in 2015 trouw aan IS Foto: AFP

Islamitische Staat (IS) maakte dinsdag bekend dat de Nigeriaanse terreurorganisatie Boko Haram een nieuwe leider heeft. Abu Musab al-Barnawi zou Abubakar Shekau opvolgen. Woensdagmiddag ontkende Shekau via een geluidsfragment echter dat hij zou zijn vervangen.

Abubakar Shekau, die verantwoordelijk is voor de ontvoering van 200 schoolmeisjes uit Chibok, ontkent dat Abu Musab al-Barnawi de nieuwe leider van de West-Afrikaanse terreurorganisatie is. Volgens Shekau probeert al-Barnawi een coup te plegen.

Boko Haram was eerder al verdeeld, maar nog nooit zo erg als nu. De verklaring van Shekau toont duidelijk aan dat er serieuze onenigheid heerst tussen de twee leiders en dat hun milities de confrontatie met elkaar kunnen aangaan.

Dat de groep erg zwak staat, was al langer geweten. De laatste achttien maanden verloor de organisatie vrijwel haar hele territorium. Deze nieuwe ontwikkeling kan mogelijk het einde van de organisatie betekenen, al waarschuwen veiligheidsanalysten dat de interne strubbelingen de situatie dodelijker en onvoorspelbaarder kunnen maken.

Abu Musab al-Barnawi fungeerde vroeger als woordvoerder van de West-Afrikaanse terreurgroep. De door IS uitgeroepen leider dreigt in een interview met nieuwe bomaanslagen op kerken en het vermoorden van christenen, terwijl hij de aanvallen op moskeeën en openbare plaatsen wil beëindigen.

Het was zijn voorganger/concurrent Shekau die verantwoordelijk was voor de dood van vele moslims op die plaatsen door zelfmoordterroristen. Dat toont aan dat zowel IS als Boko Haram de nood voelde om een nieuwe richting uit te gaan. Shekau nam in zijn verklaring van woensdag meer afstand van IS, al noemde hij Abu Bakr al-Baghdadi wel 'kalief'.

Ook zei al-Barnawi dat zijn militanten ‘er alles aan zullen doen’ om opnieuw territorium op te eisen, want in de laatste achttien maanden verloren zij het grootste deel van hun gebied. En nog volgens de leider zouden zich opnieuw meer jongeren aansluiten bij de terreurorganisatie. Dat lijkt echter een voorbarige conclusie. Uit Nigeriaanse militaire documenten blijkt dat honderden militanten zich hebben overgegeven sinds lucht- en grondaanvallen de bevoorradingsroutes hebben afgesneden. Ook dat is volgens Boko Haram-aanhangers de schuld van Shekau.

Dat Shekau nu een geluidsfragment verspreidt, is opmerkelijk. Sinds augustus 2015 was niets meer van hem vernomen. IS verspreidde in april 2016 een fragment dat de leider nog leefde, zonder dat hij daar zelf op te horen was. Dat voedde de speculaties dat Shekau overleden was. Zeker nadat het Nigeriaanse leger hem de laatste maanden verschillende keren dood verklaarde.