Dan toch twee verschillende donorvaders voor drieling
Sophie, Bernhard en Stephanie Raeymaekers. Foto: Wim Kempenaers

Een drieling die 37 jaar geleden geboren werd na een vruchtbaarheidsbehandeling, ontdekt nu dat ze van twee donoren afstammen. Een primeur in België. ‘DNA liegt niet, fertiliteitsartsen duidelijk wel!’

Steph, Sophie en Bernhard Raeymaekers vernamen twaalf jaar geleden dat hun sociale vader niet hun verwekker was. Zopas bracht een DNA-analyse aan het licht dat ze bovendien van twee verschillende donoren afstammen. ‘Iemand heeft een grap met ons uitgehaald en twee kwakjes door elkaar gegooid’, zegt Sophie. Zij is degene die nu naar een andere donor op zoek moet dan haar drielingzus en -broer.

‘Ik heb altijd gedacht dat we samen een antwoord zouden vinden op onze afstammingsvraag’, zegt Steph. ‘Nu blijkt dat, als Sophie daar duidelijkheid over krijgt, ik nog altijd niets weet – en vice versa.’

In Nederland en andere Europese landen zijn gelijkaardige gevallen bekend, van zussen en broers die van een andere donor afstammen, ondanks beloftes aan hun ouders dat het om één donor zou gaan. In België is dit een primeur. Het is ook bijzonder omdat het een drieling betreft die wel een moeder en een baarmoeder hebben gedeeld, maar dus niet dezelfde afstamming in mannelijke lijn hebben.

Steph Raeymaekers is boos op de fertiliteitsgeneeskunde, die ‘denkt voor God te mogen spelen’. Ze lobbyt met haar vzw Donorkinderen al langer voor de opheffing van anonimiteit bij donorconceptie: ‘Ze zullen nu wel beweren dat dit soort praktijken niet meer gangbaar is, maar zolang anonieme donaties de regel blijven, kunnen artsen doen wat ze willen. Anonimiteit is een dekmantel voor potentiële leugens. Er was vroeger geen controle op wat ze deden, en die is er nog altijd niet. Bijkomend: ze blijven voorbijgaan aan alle nefaste implicaties die donorconceptie met zich mee kan brengen voor het kind en het gezin waarin het opgroeit.’

Ook voor Jean-Jacques Cassiman, emeritus-professor in de genetica aan de KU Leuven, toont het nieuws van de drieling-Raeymaekers aan dat anonimiteit voor donoren zijn tijd heeft gehad. ‘De wet moet veranderen’, zegt hij. ‘Anonimiteit bij vruchtbaarheidsbehandelingen is niet meer houdbaar. Men moet aan de kinderen denken, die duidelijkheid en transparantie verdienen.’

‘Spermacocktails’

Het nieuws uit de DNA-analyse heeft hem niet echt verrast. Cassiman denkt dat er in de jaren 60 en 70 wel vaker ‘spermacocktails’ zijn gebruikt. ‘Men wilde in die tijd op zeker spelen, opdat de vrouw toch vooral zwanger zou geraken. Als er maar een kind van kwam.’

Steph wijst erop dat de ‘leugens’ ook vandaag nog voortleven. Hoewel de wet in ons land zegt dat maar zes gezinnen geholpen mogen worden met dezelfde donor, bleek vier jaar geleden nog dat artsen in Europa, en ook in ons land, maar liefst 99 kinderen hadden verwekt met één Deense donor. Voor ons land alleen ging het om twintig kinderen, bij zestien vrouwen.