Een op de vier organisaties vreest het einde
Een protestactie van Greenpeace tegen de kerncentrales van Doel en Tihange. De milieubeweging zou er straks wel eens heel anders kunnen uitzien.  Foto: belga

Subsidies die opdrogen. Regeltjes op overschot. Facebook dat met de likes gaat lopen. Veel organisaties vrezen kopje-onder te gaan, blijkt uit onderzoek van de UAntwerpen, waarover De Standaard vanmorgen bericht.

‘Overleven zal voor veel verenigingen een uitdaging worden. Ze zullen zich moeten aanpassen aan de veranderende tijden. Anders dreigt het einde. Maar dat beseffen ze zelf ook.’

Dat besluiten professor Jan Beyers en onderzoeker Frederik Heylen (UAntwerpen) na een grootschalige bevraging van de Belgische middenveldorganisaties. Daaruit blijkt dat bijna een op vier ngo’s, vakbonden, sportfederaties en andere verenigingen ervoor vreest binnen dit en vijf jaar de boeken te moeten neerleggen. De voornaamste oorzaak: minder geld. ‘De teruggeschroefde overheidssubsidies laten zich voelen’, melden de onderzoekers.

Dat beaamt ook Danny Jacobs, de directeur van de Bond Beter Leefmilieu (BBL) en voorzitter van de Verenigde Verenigingen. ‘We zien nu al zo’n zes jaar op rij dat de toestand verslechtert. De subsidies zijn niet geïndexeerd, langlopende subsidies worden omgezet in kortlopende projectsubsidies, enzovoort.’

Regulitis

Ook de alomtegenwoordigheid van technologie en sociale media weegt op de verenigingen. ‘De organisaties moeten tijd en middelen investeren in die technolo­gische vooruitgang, maar ze moeten er ook mee leren omgaan’, aldus Beyers. ‘Mogelijke leden van organisaties zullen misschien liever hun voorkeuren laten zien door pagina’s te liken op Facebook. Niet zozeer door zich ergens lid van te maken.’

Is ook een verzuchting van vele verenigingen: de vele regeltjes waaraan ze moeten beantwoorden.‘U moet mijn vergaderagenda eens bekijken’, aldus Jacobs. ‘Wij zijn over niets anders bezig dan hoe daarmee om te gaan.’

Het traditionele middenveld zal niet plots verdwijnen. Daarover zijn de onderzoekers en Jacobs het eens. Maar het zou er in de toekomst wel heel anders kunnen uitzien. ‘De burgers zijn meer volatiel’, zegt Jacobs. ‘We zien dat in de verenigingen die nu ontstaan: die zijn vaak lokaal en met een grote dynamiek. Het gaat dan bijvoorbeeld over duurzame voeding. Of die groepen over tien jaar nog bestaan, is de vraag.’