Oudere werklozen vinden maar moeizaam nieuwe baan

‘Help vijftigplussers aan een job via stages’

De kans dat werkloze vijftigplussers snel aan een nieuwe job komen,
is klein, wijst een studie van de KU Leuven uit. Gedemotiveerd door de negatieve perceptie van oudere werknemers, solliciteren ze minder.
Een vicieuze cirkel die de onderzoekers willen doorbreken met stages.

Van onze redacteur 
Michiel Leen

Werk

‘Help vijftigplussers aan een job via stages’

De kans dat werkloze vijftigplussers snel aan een nieuwe job komen,
is klein, wijst een studie van de KU Leuven uit. Gedemotiveerd door de negatieve perceptie van oudere werknemers, solliciteren ze minder.
Een vicieuze cirkel die de onderzoekers willen doorbreken met stages.

Oudere werklozen vinden maar moeizaam nieuwe baan

brussel De Leuvense onderzoekers Sarah Vansteenkiste, Nick Deschacht en Luc Sels stelden vast dat vijftigplussers 28 procent kans hebben op een job na drie maanden zoeken. Bij 18- tot 29-jarigen is dat 45 procent. Via een bevraging bij 650 werkloze vijftigplussers wilde het team erachter komen welke rol de negatieve stereotypen over vijftigplussers op de werkvloer spelen. En vooral wat daaraan kan worden gedaan.

Ze moeten meer solliciteren

De moeilijkheden beginnen al bij de start van de zoektocht naar een nieuwe baan: werkloze vijftigplussers versturen minder sollicitaties dan jongeren. Uiteraard is dat nefast voor hun kansen op een job. ‘Veel oudere werknemers zijn het solliciteren verleerd, ze moeten wegwijs worden gemaakt in de nieuwe realiteit van werk zoeken,’ zegt Vansteenkiste. ‘Vaak zijn ze ook gedemotiveerd, ze gaan ervan uit dat ze op hun leeftijd toch niet aan de bak zullen komen. Beleidsmakers zouden van snelle begeleiding en gerichte sollicitatietips een prioriteit moeten maken.’

Een indruk die arbeidsbemiddelaar VDAB ook deelt. ‘Vijftigplussers hebben niet alleen nood aan iemand die hen wegwijs maakt in de instellingen, rechten en plichten, maar zoals alle mensen in nood hebben ze ook begrip en inleving nodig’, zegt woordvoerder Piet Cosemans. De VDAB werkt aan een nieuw begeleidingsprogramma met aandacht voor de 55-plussers, die het nog moeilijker hebben om aan een nieuwe job te raken. ‘Kandidaten hebben echt nood aan oriëntatie: wat willen of kunnen ze nog doen? Wie wil hen nog in dienst nemen?’

Daaruit mag blijken dat vijftigplussers het idee dat werkgevers niet op hen zitten te wachten, stevig verinnerlijkt hebben.

Vooroordelen

‘Maar die clichés leven ook echt bij veel werkgevers, zegt Vansteenkiste. ‘Zo zouden vijftigplussers niet meer gemotiveerd zijn om te werken en dromen van hun pensioen. Dat klopt gewoon niet. Mensen beseffen wel degelijk dat met pensioen gaan op 55 jaar niet meer de norm is.’

Vijftigplussers stage laten lopen kan volgens Vansteenkiste een oplossing bieden. Naar analogie met de instapstages voor werkloze schoolverlaters, pleit ze ook voor oudere werknemers voor stages die uitlopen in een aanwerving. ‘Via zo’n stage leren werkgevers dat de vijftigplusser echt nog wel iets bij te dragen heeft’, betoogt Vansteenkiste.

De VDAB reageert verrast op dat voorstel: ‘Dat systeem bestaat al, in de vorm van de ­Individuele Beroepsopleiding (IBO). Die is voor werknemers van alle leeftijden toegankelijk. De werkloze behoudt zijn uitkering tijdens zijn stage.’ Jaarlijks volgen 15.000 werkzoekenden zo’n traject, vooral in knelpuntberoepen, al kan de naamsbekendheid van het project volgens de VDAB wel beter.

Ze zijn te duur

Een andere piste die Vansteenkiste verkent, is de modernisering van de verloning volgens anciënniteit. Het cliché wil immers dat oudere werknemers zichzelf uit de markt prijzen. ‘Ook dat klopt niet’, zegt Vansteenkiste. ‘Volgens onze bevraging vragen oudere werknemers 169 euro netto extra. Dat verschil is niet groot genoeg om zwaar door te wegen bij de beslissing om een oudere werknemer niet aan te nemen.’

Maar verloning volgens anciënniteit zorgt er in bepaalde sectoren onvermijdelijk voor dat oudere werknemers duurder uitvallen dan jongere, beseffen ook de Leuvense onderzoekers. ‘Een modernisering van het anciënniteits­systeem kan zinvol zijn,’ zegt Vansteenkiste. ‘Je zou jongere werknemers sneller een hoger loon kunnen betalen en de piek van het hoogste loon vroeger in de loopbaan kunnen leggen, waardoor de loonhandicap voor de oudere werknemer lager uitvalt.’

‘Oudere werk­nemers vragen 169 euro netto extra. Dat verschil is niet groot genoeg om zwaar door te wegen bij de beslissing om een oudere werknemer niet aan te nemen’

Chris Debyser, ConXion

‘Vijftigplussers
als coach voor jongeren’

De IT-ondernemer Chris Debyser uit het West-Vlaamse Deerlijk doet niet aan vooroordelen over vijftigplussers op de werkvloer. Zijn bedrijf ­ConXion nam de voorbije maanden verscheidene vijftigplussers in dienst. ‘We streven een goede mix na tussen jong en oud voor ons personeel’, zegt Debyser. ‘Oudere werknemers hebben een meerwaarde door hun soms decennialange expertise. Ze kennen het product en de dienstverlening door en door. Bovendien weten ze hoe ze moeten omgaan met de klanten. De bedoeling is dat de jongere werknemers in het bedrijf op een ongedwongen manier leren van hun oudere medewerkers, die de rol van coach op zich nemen.’

Bovendien geeft de aanwezigheid van oudere werknemers een gevoel van continuïteit. ‘In de IT-sector blijft een medewerker gemiddeld 17 maanden bij dezelfde werkgever’, zegt Debyser. ‘Bij ons blijven medewerkers vaak langer dan tien jaar. Zo bestendig je de groei, hou je expertise in huis en straal je vertrouwen uit naar de klant.’

‘Mensen als netwerkexperte en coach Ria Dobbeni en business development consultant Michel Santens hebben een proven track record en kunnen even snel als jongeren mee met de innovaties in de sector.’

Over ‘dure’ oudere werknemers wil Debyser niet horen. ‘Werknemers die uit grotere bedrijven komen, willen proximiteit, een werkgever die snel kan schakelen. Ze zijn vaak bereid om wat aan loon in te boeten om aan werkplezier te winnen. Ouderen zitten in een andere loonschaal, maar de verloningen worden gestaafd door het groepsresultaat.’ (mle)

‘Oudere werknemers weten hoe ze moeten omgaan met klanten’

‘Oudere werk­nemers vragen 169 euro netto extra. Dat verschil is niet groot genoeg om zwaar door te wegen bij de beslissing om een oudere werknemer niet aan te nemen’

Niet te missen