Wat doet Zwitserland met het basisinkomen?
Foto: Reuters
Zondag stemmen de Zwiters over de invoering van een basisinkomen. Driekwart van de bevolking is volgens peilingen tegen. Toch drijft dat de initiatiefnemers niet tot wanhoop. 'Dat een kwart voorstander is, hadden we nooit durven dromen.'

2.500 Zwitserse frank (2.250 euro) basisinkomen voor elke burger, dat is de inzet van een volksraadpleging die zondag plaatsvindt in Zwitserland. ‘Natuurlijk gaan we er niet van uit dat we winnen,’ zegt Che Wagner, woordvoerder van de beweging Basic Income Switzerland.

‘Maar dat een kwart van de Zwitsers voorstander is, hadden we nooit durven dromen. Alle grote veranderingen in dit land hebben tijd nodig, dat was met de invoering van de staatspensioenen en het vrouwenstemrecht niet anders, en ook daarvan werd eerst aangenomen dat ze er nooit zouden komen. Deze discussie gaat niet meer liggen.’

Financiering

‘Dat Zwitserland geen acuut probleem heeft, is een probleem voor onze campagne,’ geeft Wagner toe. ‘Maar het feit dat Zwitserland rijk is, maakt ook dat we ons de switch nu kunnen veroorloven. Met de huidige technologische disruptie wordt de loskoppeling tussen inkomen en werk een existentiële noodzaak. Ooit wordt het basisinkomen onvermijdelijk.’

De moeilijke kwestie van de financiering is de achilleshiel van de campagne gebleken. Analiste Martina Mousson, die de opiniepeilingen overzag voor pollingbureau gfs.Bern, ziet twee redenen waarom 71 procent van de bevraagden tegen het basisinkomen is. ‘De initiatiefnemers hebben de mensen er niet van kunnen overtuigen dat het basisinkomen financieel haalbaar is. Bovendien zien veel Zwitsers het feit dat vrijwilligerswerk of de zorg voor de kinderen onbetaald zijn, niet als een probleem.’

Ook in de politieke wereld is er weinig animo voor het basisinkomen.  Rechts noemde het voorstel rampzalig. En hoewel het basisinkomen vaak als een klassiek ‘links’ strijdpunt wordt gezien, was de linkerzijde sterk verdeeld over de kwestie, bang dat het basisinkomen een onvolledige vervanging zou vormen voor de bestaande welvaartsstaat.

Gelijkenissen met België

Wat ook de uitkomst van de volksbevraging is, het Zwitserse wedervaren kan een blauwdruk zijn voor de discussie bij ons. België en Zwitserland vertonen immers nogal wat gelijkenissen: beide zijn hoogontwikkelde, competitieve economieën met een sterk uitgebouwde welvaartsstaat.

 

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig