Europees president Donald Tusk maakte maandagavond in Luxemburg duidelijk dat hij een federaal Europa, een Europa zonder natiestaten, niet genegen is. ‘Geobsedeerd door de idee van totale integratie, merkten we niet dat de burgers van Europa ons Euro-enthousiasme niet delen.’

De Europse Volkspartij (EVP) bestaat veertig jaar en dat werd maandagavond gevierd in Luxemburg. De EVP is de grootste fractie in het Europees Parlement en onder meer parlementsleden van CD&V en CDH maken er deel van uit. Ook huidig Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees president Donald Tusk zijn christendemocraten. Die laatste hield in Luxemburg een opmerkelijke speech.

Tusk stak van wal door te stellen dat de EVP haar kernwaarden moet herdefiniëren, en moet terugkeren naar haar roots. Hij verwees naar zijn eigen verleden toen hij als student in het Polen van de jaren 70 dat onder bewind van de Sovjet-Unie stond, een illegale studentenvereniging oprichtte. ‘Toen was politiek engagement nog louter een uiting van exclusieve ethische motieven.’

‘Geobsedeerd door totale integratie’

De Pool ging verder met het statement dat politici zich moeten laten leiden door gezond verstand en een goed gevoel voor timing. ‘De realiteit wordt vandaag geconfronteerd met allerhande utopieën. De utopie van een Europa zonder natiestaten, de utopie van een Europa zonder botsende belangen en ambities, de utopie van een Europa dat haar eigen waarden oplegt aan de buitenwereld.’

‘Geobsedeerd door de idee van totale integratie, merkten we niet dat de burgers van Europa ons Euro-enthousiasme niet delen’, ging hij verder. ‘De bevolking wil dat we de huidige problemen beter aanpakken dan we nu doen.’

De Europese president ging ook nog in op de lokroep van bepaalde lidstaten om de Unie te verlaten, zoals de Brexitbeweging. ‘Het spook van een opdeling van de EU waart door Europa, en het vooruitzicht op een federaal Europa lijkt me niet het beste antwoord daarop.’

‘Focussen op wat we delen’

Tusk ging ook nog in op de tegenstellingen die bestaan binnen de EVP, tussen de omstreden Hongaarse premier Viktor Orban en de Duitse bondskanselier Angela Merkel bijvoorbeeld. ‘Verschillen hoeven geen conflicten te betekenen. In de EVP is er plaats voor verschillende strategieën en gevoeligheden, zolang iedereen dezelfde waarden deelt. Wie het objectief bekijkt, stelt vast dat er geen tegenstelling is tussen een strikte toepassing van het Verdrag van Schengen en solidariteit met vluchtelingen.’

Daarmee verwees hij naar Merkel die de woorden ‘refugees welcome’ uitsprak, terwijl haar Hongaarse collega een hek op zijn grens liet bouwen. ‘We moeten focussen op wat we delen, en niet onze verschillen onderstrepen’, besloot Donald Tusk.