Vijftien procent van het voedsel dat we kopen, gooien we weg. Terwijl dat misschien niet eens nodig is? Kobe Ilsen zocht het uit in het VRT-programma 'Over Eten'.

Een dagje op stap met de vuilniswagen: er zijn ongetwijfeld glamoureuzere momenten geweest in de carrière van Kobe Ilsen. Maar hij verzamelde wel een hoop eten: chips, spaghetti, yoghurt, ham en gerookte zalm - allemaal weggegooid omdat ze een paar dagen over de vervaldatum zijn.

De vraag is: mag je die dingen nog opeten? 'Er zijn hier twee soorten producten', legt professor Frank Devlieghere, microbioloog, uit. 'Als er 'tenminste houdbaar tot' op de verpakking staat, gaat het om producten die een lange houdbaarheidsdatum hebben en waar je weinig risico loopt als je die datum overschrijdt. Gedroogde pasta, dat mag je verschillende maanden na houdbaarheidsdatum nog consumeren. De smaak zal misschien wat minder zijn of de textuur zal wat veranderen, maar je zal er niet ziek van worden.' Het gaat hier vooral om droge producten die je op kamertemperatuur bewaart.

Ruiken en kijken

Voor de zalm en de gerookte ham geldt een ander verhaal: 'Voeding met een 'te gebruiken tot'-datum kan je best niet meer consumeren na die datum. Daar kunnen bepaalde ziekteverwekkende kiemen in zitten en die groeien langzaam uit tijdens de houdbaarheid. Er is dus een zeker risico. Het is de producent die verantwoordelijk is voor het stellen van die datum.'

Die houdbaarheidsdatum wordt bepaald op twee manieren: enerzijds op laboschaal, anderzijds op geur, kleur en smaak. 'We evalueren telkens hoe de bacteriën in het product evolueren, maar ook de geur, kleur en smaak', klinkt het bij de producenten van Breydelham.

'Pas als we binnen de wettelijke norm blijven van ziekteverwekkers, kunnen we zeggen: het is honderd procent veilig dat we het twintig dagen geven.' Als je het product dus eet op dag 20, is het honderd procent veilig, op dag 21 misschien maar negentig - dat risico willen producenten niet nemen.

Een gezonde jonge man zoals Kobe Ilsen zal er misschien weinig hinder van ondervinden, maar oude mensen of kleine kinderen, die minder weerstand hebben, wel. Als je écht lang na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum nog ham wil eten, is het vooral een kwestie van ruiken en kijken.