Enkelband voortaan mogelijk als zelfstandige straf
Foto: BELGA

Rechters kunnen vanaf vandaag de enkelband ook opleggen als zelfstandige straf. Justitiehuizen juichen die maatregel toe voor kleinere vergrijpen waarvoor men anders nu zijn straf ontloopt omdat er geen plaats is in de gevangenissen, maar er klinkt ook kritiek op de lange wachtlijsten.

Vanaf mei, mogen rechters elektronisch toezicht – de enkelband – als zelfstandige straf uitspreken. Dat houdt in dat de veroordeelde geen begeleiding krijgt. Bovendien kunnen ze ook voorwaarden uitspreken als aparte straf.

Die maatregel wordt toegejuicht door de Justitiehuizen. ‘Op die manier kan een rechter een straf op maat opleggen, rekening houdend met de behoeften van een veroordeelde. Ze hebben niet allemaal begeleiding nodig. Als dat wel zo is, is een probatiemaatregel (een proeftermijn met voorwaarden zoals een ontwenningskuur, red.) wellicht meer aangewezen dan een enkelband’, klonk het in maart nog bij de aankondiging van de maatregel.

‘Het autonoom elektronisch toezicht zal vooral praktisch zijn voor een aantal kleinere vergrijpen waarvoor men nu gevangenisstraf oplegt, maar die in de praktijk moeilijk of niet kan worden uitgevoerd omdat er geen plaats is in de gevangenissen’, aldus rechter Roland Cassiers in het VRT-radionieuws.

Wachtlijsten

Maar niet iedereen is positief over de nieuwe strafmaat. Zo wijst Vlaams parlementslid Lorin Van Parys (N-VA) op de lange wachtlijsten die er nu al zijn. 'De wachttijden lopen op tot een jaar en meer dan duizend mensen wachten nog op de uitvoering van hun straf. Door deze maatregel ga je het probleem van de wachtlijsten enkel nog vergroten.'

Volgens de Justitiehuizen, die het elektronisch toezicht begeleiden, is er geen tekort aan enkelbanden, maar is er wel voldoende personeel nodig om de enkelband te kunnen aanbrengen. Daarom krijgen ze er veertig medewerkers bij.

Sinds 2013 wordt de enkelband gebruikt als alternatief voor korte celstraffen. Zo moest de overbevolking in de gevangenissen een halt toegeroepen worden. De Justitiehuizen zagen daarop een stevige groei. Op 15 maart 2015 stonden in België 1.888 mensen onder elektronisch toezicht. De grote meerderheid van hen was veroordeeld tot gevangenisstraffen tot en met drie jaar.

De Justitiehuizen en het elektronisch toezicht werden in 2015 naar Vlaanderen overgeheveld. De Vlaams overheid werkt aan een eigen beleid en decreet. Daarbij worden ook nieuwe technologieën in overweging genomen.