Waarde Belgische landbouwgrond stijgt door klimaatopwarming
Themabeeld Foto: Bart Dewaele

Klimaatverandering doet waarde van landbouwgrond in Zuid-Europa dalen. ‘In België zou de landbouwwaarde door hogere temperaturen kunnen stijgen met 8,5 procent’, zegt professor Steven Van Passel (UHasselt).

Landbouwbedrijven in Zuid-Europa zien hun inkomsten sterk dalen door de opwarming van de aarde. Landbouwinkomsten in West- en Noord-Europa zullen dan weer toenemen. ‘In België zou de landbouwwaarde door hogere temperaturen kunnen stijgen met 8,5%’, zegt professor. Steven Van Passel (UHasselt). De resultaten van de studie werden onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Environmental & Resource Economics’.

De onderzoekers bekeken klimaatdata en boekhoudkundige data van meer dan 40.000 landbouwbedrijven in de ‘oude’ Europese Unie (EU-15). ‘Daarbij maakten we gebruik van een economische methode die rekening houdt met de aanpassingsmogelijkheden van bedrijven’, zegt Steven Van Passel. ‘Door verschillende datasets te combineren en herwerken, konden we verbanden leggen tussen de huidige waarde van landbouwgrond en temperatuur- en neerslagvariabelen.’ De onderzoekers hielden ook rekening met bodemkwaliteit, de afstand tot steden en havens, landbouwsubsidies, bevolkingsdichtheid en hoogteligging van de landbouwregio’s.

Uit die resultaten bleek dat – indien het 1°C warmer zou worden – landen als Spanje en Italië 5 procent van hun landbouwgrondwaarde zouden verliezen, Portugal en Griekenland zelfs 9 procent. Dat betekent: minder opbrengsten en, dus, slechte(re) oogsten. ‘Landbouwgronden in het Verenigd Koninkrijk, Ierland en de Scandinavische landen winnen dan weer méér dan 10% aan waarde, België 8,5 procent’, aldus professor Van Passel.

De economische impact van minder regen zou enkel in Denemarken en Finland voordelig zijn voor de grondwaarde. ‘Je ziet dat de economische impact van klimaatwijziging voornamelijk bepaald wordt door veranderingen in temperatuur en slechts in mindere mate door veranderingen in neerslag.’

De onderzoekers brachten ook de impact van de seizoenen in kaart. ‘Zo merken we duidelijk dat vooral de opwarming in de winter en zomer negatieve gevolgen heeft voor de landbouw. Ongedierte overleeft gemakkelijker in een warmere winter, warme zomers zorgen voor hittestress bij gewassen en dieren.’

Een warmere lente en herfst brengen dan weer een langer ‘groeiseizoen’.

In de studie werd daarnaast de impact van uiteenlopende klimaatscenario’s – met gemiddelde tot sterke temperatuurstijgingen – berekend. ‘In het zogenaamde ‘ECHO-G’-scenario, met een temperatuurstijging van 4,26°C tegen het jaar 2100 en een neerslagdaling van 21 procent, zie je een duidelijk negatieve economische impact in Zuid-Europa en een positieve impact in het Verenigd Koninkrijk en Ierland.’

Volgens de onderzoekers tonen de resultaten het belang aan van maatregelen om de negatieve effecten van klimaatverandering tegen te gaan. ‘Daarnaast moeten we binnen de landbouw blijven zoeken naar nieuwe manieren om met klimaatverandering om te gaan, zoals nieuwe variëteiten of duurzame en efficiënte irrigatietechnieken. Clean technologies – groene technologie – vormen daar eveneens een belangrijk onderdeel van’, aldus professor Van Passel.