Dertig jaar na de kernramp in Tsjernobyl, waardoor meer dan 100.000 inwoners hun woonst halsoverkop moesten verlaten, is de radioactieve zone rond de getroffen kerncentrale een hotspot voor extreem toerisme geworden.

Elke week dwalen zo’n 1.000 bezoekers doorheen de verlaten straten van Pripjat, de Oekraïense stad waar de werknemers van de kerncentrale in Tsjernobyl tot 1986 samen met hun gezinsleden woonden. Gewapend met een gids en een Geigerteller zoeken zij de extremen van het toerisme op.

‘Toen ik voor het eerst naar Tsjernobyl wilde afreizen, twee jaar na de ramp, moest ik wekenlang onderhandelen met de administratieve diensten van de Sovjet-Unie. Anno 2016 zitten toeristen voor iets minder dan 120 euro als haringen in een ton op een busje gepropt, dat hen naar het rampgebied voert.’ - Kim Willsher, journaliste bij The Guardian

Op verschillende websites wordt een trip naar Tsjernobyl als ‘de ultieme aanrader voor extreme toeristen die hun grenzen willen verleggen en het horrorverhaal willen herleven’ aangeprezen. Nochtans zijn de rondleidingen in het rampgebied met een gids op voorhand nauwkeurig uitgekiend. Enkele spectaculaire plekken, waar de afwezigheid van een menselijke component ten volle doordringt, zijn volgens de organisaties een absolute must:

Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
De verlaten kermis, die enkele dagen na de ramp geopend zou worden. Foto: rr
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Even poseren bij het iconische reuzenrad. Foto: rr
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Een deel van de kerncentrale van Tsjernobyl. Foto: rr

Dat telkens dezelfde plekken opduiken op foto’s, heeft echter niet enkel te maken met de ‘horrorwaarde’ van de beleving. ‘Wij garanderen met 100 procent zekerheid dat onze bezoekers geen lichamelijke schade ondervinden van de radioactieve straling. Daarom wordt de route op voorhand bepaald en is het strikt verboden om van de vooropgestelde tour af te wijken’, klinkt het op de website van Chornobyl Tour, die u maar al te graag door de ‘post apocalyptische wereld’ loodst.

Op de vraag of het niet ongepast is om de gevolgen van een kernramp met zulke impact dertig jaar later te gebruiken voor toeristische doeleinden, reageert Dominik Orfanus van Chernobylwel.com aan verschillende Angelsaksische media gepikeerd.

‘Tsjernobyl is mijn passie. Denkt u niet dat ik verschillende projecten steun voor de slachtoffers? De mensen die hier komen zijn trouwens geen ramptoeristen. Zij willen tot in het diepst van hun ziel voelen hoe vreselijk deze ramp wel niet was.’

Respectvolle aanpak

Toch smaakt niet iedereen de commerciële aanpak van de reisorganisaties. Persagentschap Reuters liet de afgelopen weken verscheidene sprekers aan het woord over het belang van een respectvolle aanpak en stuurde als antwoord een fotograaf naar de spookstad om inwoners te fotograferen in hun woonst, die ze vaak nooit meer terugzagen.

Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Zoja Perevozsjenko voor de nucleaire ramp. Foto: REUTERS
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Zoja Perevozsjenko dertig jaar later in haar verlaten flat. Foto: REUTERS
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Foto: REUTERS
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Foto: REUTERS
Dertig jaar na de ramp: extreem toerisme boomt in Tsjernobyl
Foto: REUTERS