Dreigingsniveaus praktisch vertaald
Foto: BELGA

Naar aanleiding van de aanslagen in Brussel werd het dreigingsniveau in ons land verhoogd van niveau 3 naar niveau 4. Twee dagen later keerden we terug naar niveau 3. Wat die niveaus juist betekenen, is soms moeilijk te concretiseren. Peter Mertens, woordvoerder van het crisiscentrum, geeft verduidelijking.

'Oorspronkelijk diende de niveaus enkel als classificatie voor de verschillende veiligheidsdiensten', zegt woordvoerder van het crisiscentrum Peter Mertens. ‘Met de jaren is het ook als vorm van externe communicatie gebruikt naar het publiek toe.’

Na de aanslagen in Brussel op 22 maart gold in ons land dreigingsniveau 4. Dit gebeurde slechts twee keer voordien: na de aanslag op het Joods Museum in Brussel, en na de aanslagen in Parijs. Wanneer er sprake is van terrorisme, zal het niveau van een dreiging alsnog afhangen van verschillende factoren. Pas wanneer het Orgaan voor de Coördinatie en de Analyse van de Dreiging (Ocad) al deze factoren in acht neemt, kan er een dreigingsniveau vastgesteld worden. Deze analyses gebeuren continu. De situatie wordt dan ook permanent geëvalueerd door het Ocad.

Vier niveaus

Voor de inschatting van de dreiging werkt het Crisiscentrum met een schaal van vier niveaus.

Niveau 1: LAAG

‘Indien blijkt dat de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse niet bedreigd is’

Niveau 2: GEMIDDELD

‘Indien blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse weinig waarschijnlijk is’

Niveau 3: ERNSTIG

‘Indien blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse mogelijk en waarschijnlijk is’

Niveau 4: ZEER ERNSTIG

‘Indien blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse ernstig en zeer nabij is’

Praktisch vertaald

Wat we moeten onthouden is dat bij niveau 4 de dreiging nabij is. Er zijn dan ook concrete elementen die aanwijzen dat een aanslag imminent is. Op dit moment ontbreken die elementen. Dat wil echter niet zeggen dat de situatie niet ernstig is, aldus Peter Mertens. Ook minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Jan Jambon zei vandaag in een uitzending van Villa Politica: ‘Dit is geen normale toestand. Het is niet omdat ons land al sinds de aanslagen in Parijs onder dreigingsniveau 3 zit, dat er niets aan de hand is.’

Hoe vertaalt zich dat praktisch? Bij niveau 4 werd op bepaalde plaatsen systematisch gecontroleerd. Het is belangrijk dat maatregelen bij elke dreiging worden bijgestuurd om ze zo efficiënt mogelijk te maken. Bij Brussel betekende het dat treinreizigers in bepaalde stations allemaal gecontroleerd werden. Bij dreigingsniveau 3 worden die controles ‘at random’ uitgevoerd. Verder zien we bij zowel niveau 3 als niveau 4 militairen, politie-agenten en bewakingsagenten in het straatbeeld. Bij niveau 4 krijgen zij versterking. 

Mertens benadrukt dat de niveaus zich voor de burgers vooral vertalen in meer of minder bemanning, alsook meer of minder verstoring van het openbaar vervoer.