Methamfetamine, ook crystal meth of ice genoemd, vormt een ware plaag in de States. — © REUTERS
Zeven Belgische farmabazen worden ervan verdacht een drugsbaron in Mexico geneesmiddelen te hebben geleverd waarmee hij de gevaarlijke drug ‘crystal meth’ fabriceerde.
Tachtig procent van de Amerikaanse crystal meth-pillen wordt in Mexico gemaakt. De grondstof ervan is efedrine en pseudo-efedrine, een op het eerste gezicht onschuldig product dat onder meer in neusdruppels en hoestsiropen zit.
Maar omdat het ook een aanmaakproduct is voor drugspillen, is de invoer van efedrine in Mexico verboden. En daar verschijnen de Belgische farmabedrijven ten tonele.
Ezio Figueroa-Vasquez (63), zo heet de drugsbaron, ging in Europa, Azië en Afrika op zoek naar landen waar efedrine wel wordt toegelaten, bijvoorbeeld om het in geneesmiddelen te verwerken. Zijn plan was eenvoudig. Hij moest fabrikanten of handelaars in efedrinehoudende geneesmiddelen overtuigen om hem die medicamenten in grote hoeveelheden te verkopen. In zijn laboratoria in Mexico destilleerde hij de efedrine daaruit, simpel door de vermalen pillen te centrifugeren.
Figueroa-Vasquez nam in ons land, soms via een tussenpersoon, contact op met onder meer Sterop, in Brussel, en Andacon, in Dadizele. Hij liet er bestellingen plaatsen die kunnen tellen. Miljoenen efedrinehoudende pillen in één keer, met het vooruitzicht op meer dan 200 miljoen pillen per jaar gedurende minstens twee jaar.
Enorme afzet
Voor de farmaceutische firma’s of handelaars betekende het een enorme afzet. De Mexicaanse drugsbaron haalde er monsterwinsten mee binnen op de Amerikaanse drugsmarkt. Eén kilo ice heeft een straatwaarde van 90.000 euro. Daarvoor is slechts 1.300 gram efedrine nodig.
De Belgische leveranciers hielpen hem aan 4 ton efedrine, goed voor meer dan 66 miljoen ice-pillen en een omzet van 360 miljoen euro. Maar de douane en de politie kwamen de trafiek op het spoor.
De Belgische ‘leveranciers’ pleiten onschuldig. Zij beweren dat zij te goeder trouw gehandeld hebben bij de levering van de efedrinehoudende producten. ‘Wij hadden de nodige vergunningen om die producten te maken, te verkopen en uit te voeren. We waren niet op de hoogte van hun eindbestemming’, zeggen zij in koor.
Het openbaar ministerie zegt dat e-mailverkeer en afgetapte telefoongesprekken aantonen dat de Belgische farmabedrijven wetens en willens gehandeld hebben. Het vraagt de verwijzing van zeven topfiguren uit die bedrijven naar de rechter. De beslissing valt op 5 april.
Archiefbeeld van in beslag genomen metamfetamine ofte crystal meth. — © Reuters
De bedrijfsleiders van de farmabedrijven Sterop uit Anderlecht en Sterop Overseas zijn veroordeeld omdat ze tussen 2006 en 2008 tonnen pseudo-efedrine leverden aan Mexico. Daar werden die pillen gebruikt voor de aanmaak van metamfetamine, beter bekend als crystal meth.
Sterop, een farmaceutisch bedrijf uit Anderlecht met 100 werknemers, en Andacon uit Dadizele stonden terecht omdat ze tussen 2006 en 2008 tonnen efedrine en pseudo-efedrine naar Mexico uitvoerden. In totaal ging het om 70 miljoen pillen en een omzet van 360 miljoen euro.
Luc E., zijn echtgenote Rita L. en hun dochter Sophie E., de bedrijfsleiders van Sterop werden vanochtend veroordeeld tot straffen van 2 en 3 jaar met uitstel als leden van een criminele organisatie. De rechtbank verklaarde 750.000 euro verbeurd.
Volgens de rechter bleek uit het onderzoek dat de bedrijfsleiders van Sterop goed wisten dat de pillen in Mexico zouden gebruikt worden om er het verslavende crystal meth mee te maken.
Uit hoestsiroop
Sterop maakte gebruik van een lacune in de wet. De uitvoer van de basisgrondstoffen efedrine en pseudo-efedrine is al lang aan strenge controle onderworpen op basis van de zogenaamde precursorenwet. Diezelfde regels waren in die periode niet van kracht voor afgewerkte geneesmiddelen op basis van efedrine, tegen hoest en verkoudheid. Sterop voerde afgewerkte geneesmiddelen uit naar Mexico. Vervolgens werd daar ter plaatse de efedrine er terug uitgehaald.
Sterop voerde aan dat het zich van geen kwaad bewust was, maar de rechter geloofde dat niet. Ondertussen is de wet overigens aangepast.
Ezio Figueroa Vazquez
De openbare aanklager meende dat de efedrine bestemd was voor het drugskartel rond de beruchte Mexicaanse crimineel Ezio Figueroa Vazquez, maar dat achtte de rechter niet bewezen.
Sterop was niet het enige farmaceutisch bedrijf dat terecht stond. Ook het bedrijf Andacon uit Dadizele werd van gelijkaardige feiten verdacht. De rechter oordeelde dat die feiten verjaard waren. In de feiten die Andacon werden aangewreven, was de rol van Ezio Figueroa duidelijker dan bij Sterop. Maar die zaak was dus verjaard. Daarom ging ook Figueroa vrijuit.
De bedrijfsleiders van Sterop werden ook veroordeeld voor de handel in namaakgeneesmiddelen. Ze voerden Chinese geneesmiddelen in, verpakten die in Sterop-verpakkingen en verscheepte ze vervolgens naar Libië. Op die manier omzeilden ze alle controles in België.
‘Wij zijn geschokt over dit vonnis’, zei Sophie E. van Sterop vanochtend. ‘We gaan in beroep want we blijven ervan overtuigd dat we niets fout gedaan hebben.’
Ezio Figueroa Vazquez — © rr
De Mexicaan Ezio Figueroa Vazquez en zijn Figueroa Chemical Trafficking Organisation (FCTO) zijn sinds 2008 wereldwijd de belangrijkste doelwitten van de Amerikaanse drugspolitie DEA op het vlak van smokkel van chemische drugs. John Arvanitis, chef operaties bij de DEA, verklaarde in 2012 dat FCTO jarenlang heeft samengewerkt met de meest brutale Mexicaanse drugskartels.
Volgens de DEA heeft Ezio goeie contacten met ‘El Chapo’ Guzman, de leider van het Sinaloa-kartel die begin dit jaar opgepakt werd. De FCTO smokkelde volgens de DEA sinds 2006 honderden tonnen efedrine naar Mexico, onder andere vanuit Zuid-Afrika, Israël, Syrië, China en dus ook België.
Volgens de DEA werkt Ezio wereldwijd op dezelfde manier. Hij probeert contracten af te sluiten met kleinere farmaceutische firma’s, zoals bij ons Sterop en Andacon, en werkt met vaste shippingroutes. Ezio zit sinds 2011 jaar in Mexico in de cel op vraag van de VS en België. De Amerikanen verdenken hem van witwassen, de Belgen van lidmaatschap van een criminele organisatie, inbreuken op de drugswetgeving en witwassen.