Zwaartekrachtgolven: dit moet u weten
Foto: AFP

Amerikaanse en Europese fysici hebben aangekondigd dat zwaartekrachtgolven voor het eerst zijn waargenomen.

WAT ZIJN ZWAARTEKRACHTGOLVEN?

Zwaartekrachtgolven zijn ‘rimpels’ in de tijdruimte. Ze ontstaan bij gewelddadige gebeurtenissen in de ruimte, waarbij grote massa’s betrokken zijn. Explosies van sterren bijvoorbeeld, of botsingen van zwarte gaten. Die gebeurtenissen brengen de tijdruimte aan het trillen en genereren de geheimzinnige golven waarnaar al honderd jaar wordt gezocht.

WAAROM DENKEN WE DAT ZE BESTAAN?

Dat zwaartekrachtgolven bestaan, daaraan twijfelt geen astronoom meer. Hun bestaan werd honderd jaar geleden door Einstein in zijn relativiteitstheorie voorspeld, maar niemand had ze ooit waargenomen. Bijna alles wat Einsteins theorie voorspelde, is bevestigd door waarnemingen of experimenten. En nu dus ook zwaartekrachtgolven.

HOE BELANGRIJK IS DE ONTDEKKING?

Het nieuws is voor de natuurkunde wat de ontdekking van het Higgsboson in 2012 was: héél groot nieuws. De betrokken onderzoekers kunnen zich verlustigen in een zekere Nobelprijs. Voor natuurkundigen is de rechtstreekse waarneming van zwaartekrachtgolven de ultieme test van Einsteins algemene relativiteitstheorie.

WAT ZIJN DE GEVOLGEN?

De waarneming van zwaartekrachtgolven luidt een geheel nieuwe periode in voor de astronomie. Alles wat we tot nu toe weten over het heelal, komt uit waarnemingen van elektromagnetische golven, terwijl meer dan 95 procent van de energie en de materie in het heelal ‘donker’ is en enkel te betrappen via zwaartekrachtgolven. Ze zouden ons bijvoorbeeld veel meer kunnen vertellen over het ontstaan van het heelal.

ZIJN ZE GEVONDEN?

Ja! Deze namiddag bevestigden het Amerikaanse Ligo-observatorium, het Europese deeltjeslab Cern en de Italiaanse Virgo-detector het nieuws op een gezamenlijke persconferentie. Er zijn al weken geruchten dat ze bewijzen zullen aankondigen dat zwaartekrachtgolven zijn waargenomen. 

ZIJN DAARMEE ALLE GEHEIMEN VAN HET HEELAL ONTSLUIERD?

Nee, verre van. Er blijven veel vragen onbeantwoord. Waarom bestaat het universum vooral uit donkere materie en energie? Is er maar één universum, of zijn er veel meer? Waarom bestaat het? De ultieme bevestiging van Einsteins theorie zou het einde zijn van een reeks vragen, maar er komen veel nieuwe vragen bij.