Ook gezelligheid doet slapen
Foto: Joey, Flickr
Is de slaapsector een marktplaats geworden? Steeds meer accessoires en gadgets beloven een betere slaap, maar vele beloftes zijn loos. Zelfs die van de goeie ouwe slaapthee.

Twee slaapspecialisten in korte tijd hebben me uit een oude droom gewekt: dat slaapthee helemaal niet helpt. In wetenschappelijke taal heet dat: hier speelt gewoon het placebo-effect, meneer.

Pang.

Ineens worden die discussies over welke slaapthee de beste is, die van de Bioplanet dan wel die van Delhaize, ridicuul. Erger nog: ineens lijken die vele, mooie avonden waarin mijn moeder vroeg of er thee moest zijn, onnozel. Dat grote draagblad, die transparante, dampende theepot met gelige thee en groene lindeblaadjes, de grote pot honing en het schaaltje citroenschijfjes in een grote familiekring: allemaal bijgeloof?

Dat mag niet en dus ben ik me gaan verdiepen in dat placebo-effect. Ik associeerde het tot nu met bedrog. Vaak om de goeie zaak, maar toch. Dat blijkt onterecht. Placebo is ‘een positief psychisch effect dat optreedt door vertrouwen in de heilzame werking van een behandeling’, schrijft wikipedia.

Zou dat in geval van slaap erg belangrijk zijn? Veel slaapproblemen zitten alleszins tussen de oren. Als placebo louter psychisch werkt, zou het dan kunnen dat in die hele neuro-soep het probleem contact legt met de schijnbare oplossing, en de twee een beetje verstrengelen?

Dat is alvast wat wetenschappers denken. Ze noemen het placebo-effect erg krachtig in zones als slaap, pijn en vermoeidheid. Volgens een Australische psychiater is er, wat producten in deze sfeer betreft, een positieve respons van zowat dertig procent. Helaas, voegt hij toe, moeten de mensen een beetje veel betalen voor een product dat in se niet werkt.

Dat is meteen een andere waarheid. De mondiale slaaponrust, veroorzaakt door ons nijver gewroet overdag en nog jachtiger inhaalmaneuvres ’s avonds, is een fantastische broedplaats van onrust. En waar onrust heerst, zoeken mensen geruststellers.

Slaaptheetjes dus, en intelligente matrassen, en allerlei rare wekkers met geurtjes en lichtjes. En apps, die onze nachtelijke bewegingen en geluiden meten en ons daar met onterechte wetenschappelijke flair verslag van uitbrengen, zodat de onrust nog stijgt en we op zoek gaan naar wat kan helpen. Een nieuwe matras? Melatonine? Een fancy lamp? Pillekes toch maar?

Het verkoopt zichzelf. Dertig procent placebo-respons betekent ook dertig procent gratis advertenties via mond-aan-mond en online reclame. Zo blijft de trein rollen.

Slaap is voor vele mensen een echt probleem, maar het is ook een business geworden, een economisch gegeven dat onderzocht en gemonitord wordt en heel efficiënt moet zijn. Terwijl het  allemaal eenvoudig kan zijn: kom meer buiten, beweeg meer, ga met regelmaat slapen. Allemaal gratis. En blijf zo’n theetje ’s avonds gerust drinken: gezelligheid is ook een goeie inslaper.

Deel uw ervaringen hieronder: