Saudi-Arabië heeft 47 personen terechtgesteld die veroordeeld waren wegens betrokkenheid bij terroristische activiteiten en aansporing tot geweld. Onder hen ook de sjiitische geestelijke Nimr al-Nimr, van wie de dood wereldwijd voor geschokte reacties zorgt. 'Dit zal de val betekenen van het Saudische regime.'

Volgens een communiqué van het ministerie van Binnenlandse Zaken werden de terdoodveroordeelden zaterdag terechtgesteld in twaalf verschillende regio’s van het land. De executies werden uitgevoerd nadat de doodstraffen tegen de gevangenen door het hooggerechtshof waren bekrachtigd en door koning Salman bin Abdoel Aziz al-Saud werden geratificeerd.

Een van de terechtgestelden was de vooraanstaande sjiitische geestelijke sjeik Nimr al-Nimr. Een Saudische rechtbank had hem in oktober veroordeeld tot de doodstraf wegens opruiing tot de sektarische strijd in het overwegend soennitische koninkrijk. Geïnspireerd door de Arabische opstanden hadden leden van de sjiitische minderheid in de Saudische Oost-Provincie vanaf 2011 demonstraties tegen hun discriminatie georganiseerd. Volgens medestanders zwoer al-Nimr echter bij geweldloos protest.

Saudi-Arabië blijft - ondanks de kritiek - de executies verdedigen. 'De groep geëxecuteerden volgde de voetstappen van de duivel. Ze ondermijnden de stabiliteit van het soennitische Saudi-Arabië', klinkt het in een officieel communiqué. 

Iran: 'Saudi's doden kritische stemmen'

De executie van al-Nimr, van wie het lichaam net als dat van zes andere sjiitische terdoodveroordeelden openbaar uitgestald zal worden, drijft de spanningen met het overwegend sjiitische Iran verder op. 'De Saudische regering steunt terroristen en extremistische takfiri (radicale soennieten, red.). Tegelijkertijd worden kritische stemmen in eigen land onderdrukt en geëxecuteerd', reageerde Hossein Jaber Ansari, woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

'Het onrechtvaardig vergoten bloed van deze onderdrukte martelaar zal zonder twijfel snel een reactie veroorzaken en de goddelijke wraak zal op de Saudische politici neerdalen', klonk het bij ayatollah Ali Khamenei, de hoogste geestelijke leider in Iran. Hij noemde de executie van al-Nimr 'een politieke vergissing'.

Irak: 'Saudi's helpen IS'

Vanuit Irak klinkt het dat Saudi-Arabië met de executie olie op het vuur gooit. 'Met de executie van sjeik al-Nimr bewijzen de Saudi's een dienst aan Islamitische Staat, dat haar territorium uitbreidt door sektarische oorlogen uit te lokken', aldus Iraaks parlementslid Humam Hamoudi.

Ex-premier (en sjiiet) Nouri al-Maliki sprak nog straffere taal: 'Deze misdaad, die deze executie is, zal de val van het Saudische regime betekenen, zoals de executie van de martelaar al-Sadr (Mohammed Bakir al-Sadr was een sjiitische geestelijke die in 1980 door het Iraakse regime werd geëxecuteerd, red.) het begin van het einde betekende voor Saddam Hoessein.' Het Libanese Hezbollah sprak van 'een moord'.

Ban Ki Moon 'verbijsterd'

Ook vanuit het westen kwam er kritiek op de executies. EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini en de Duitse minister van Buitenlandse Zaken uitten hun bezorgdheid. 'De executies bevestigen onze zorgen over de groeiende spanningen in de regio.' VN-secretaris-generaal Ban Ki Moon was 'verbijsterd'. 'Sjeik al-Nimr en een aantal anderen werden geëxecuteerd na processen waarbij grote vragen gesteld kunnen worden over de aanklachten en de eerlijkheid van het proces.' 

'Genoeg bloedvergieten'

'We hadden gehoopt en verwacht dat de gematigde stemmen en politieke onderhandelingen dit hadden kunnen voorkomen. We waren dan ook geschokt door dit droevige nieuws', klonk het bij Mohammed al-Nimr, de broer van de sjeik, van wie zoon Ali dezelfde straf kreeg als zijn nonkel. 'Sjeik al-Nimr genoot veel aanzien in onze gemeenschap en in de islamitische samenleving in zijn geheel en er zal zeker een reactie komen. We hopen echter dat alle reacties vreedzaam zullen blijven. Er is genoeg bloed vergoten.'

Recordaantal executies in 2015

Saudi-Arabië heeft in 2015 volgens mensenrechtenactivisten in 20 jaar tijd nooit zoveel doodvonnissen voltrokken. Van januari tot november werden naar verluidt minstens 151 veroordeelden geëxecuteerd, deelde de mensenrechtenorganisatie Amnesty International mee. In heel 2014 werden volgens Amnesty 90 mensen terechtgesteld.

De stijging van het aantal terechtstellingen loopt samen met de machtsovername door koning Salman bin Abdoel Aziz al-Saud. Hij besteeg de troon eind januari na de dood van zijn voorganger Abdoellah bin Abdoel Aziz al-Saud. Volgens Amnesty gebruikt Saudi-Arabië de doodstraf ook als politiek instrument tegen de sjiitische minderheid.

Op nieuwszender Al Arabiya werden foto's getoond van alle terdoodveroordeelden:

 

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig