Schimmel wordt ongevoelig voor medicatie en eist levens
Foto: © P&R Fotos

Een schimmel die ongevoelig is voor schimmelwerende medicijnen rukt op in België. Longontstekingen ermee zijn uiterst lastig te behandelen. En dat kost mensenlevens.

Artsen krijgen het steeds lastiger om schimmelinfecties van de longen adequaat te behandelen, nu de schimmel Aspergillus fumigatus resistent aan het worden is tegen de meest gebruikelijke medicatie. Al vijf tot zeven procent van deze kiemen die in ziekenhuizen worden bestreden, reageert niet meer op medicijnen van de eerste keus, de azolen. Dat leert een inventarisatie door Katrien Lagrou van het UZ Leuven, die een jaar lang de resistentie van schimmelinfecties in achttien Belgische ziekenhuizen turfde.

In ons land overlijden elk jaar naar schatting ruim honderd mensen aan een infectie met zo’n schimmel. De situatie is zorgelijk, volgens Lagrou, die werkt bij de dienst Laboratoriumgeneeskunde van het UZ Leuven. ‘Het gaat om longontstekingen die sowieso al lastig te behandelen waren en waaraan patiënten ook met de beste zorg kunnen overlijden. We hebben een beperkt aantal medicijnen om hen mee te behandelen. Als schimmels daartegen resistent worden, resten ons zeer weinig alternatieven.’

De boosdoener in kwestie is de huis-, tuin- en keukenschimmel Aspergillus. Diens groengrijze schimmeldraden zien we allemaal wel eens zitten op beschimmelde boterhammen, appelsienen of druiven. Aspergillus is alomtegenwoordig: ook de lucht die we inademen, zit vergeven van zijn sporen. Met elke ademteug ademen we er duizenden in.

Chemotherapie

Voor gezonde mensen vormt dat geen probleem: hun afweer rekent met gemak met de schimmel af (schimmelnagels en huidinfecties worden veroorzaakt door andere schimmels dan Aspergillus). Maar bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, door chemotherapie of na beenmerg- of orgaantransplantatie, kan de schimmel gaan woekeren en infecties veroorzaken: doorgaans van de longen, maar ook van sinussen en hersenen. Ook patiënten met de chronische longziekte COPD zijn vatbaar, net als muco- en astmapatiënten.

Infecties met Aspergillus zijn geduchte tegenstanders. Als ze bij kwetsbare patiënten een longontsteking veroorzaken, overleeft tot de helft dat niet.