Worden we dikker van onregelmatig slapen?
Man in Peking houdt siësta. Foto: Thanh Mai Bui Duy (Flickr)
Steeds vaker wordt de relatie onderzocht tussen de slaap en de lichaamsomvang. Een nieuw Amerikaans onderzoek weet het zeker: hoe onregelmatiger we slapen, hoe ongezonder we worden.

Er gaat geen dag voorbij zonder dat er een nieuw onderzoek over slaap opduikt. Op mijn tafel vandaag: de huidskleur kan bepalen hoe goed je slaapt, een slechte slaap kan de bloeddruk doen stijgen, goed slapen lost onze mentale problemen op, sommige mensen kunnen écht met maar vier uur slaap per nacht, slaap kan de geheime trigger zijn om dementie te verklaren. En grappig: niet enkel wélk kussen u gebruikt, maar ook hoe u erop ligt bepaalt of u goed zal slapen.

Let op de vele voorwaardelijke wijzen. Weinig onderzoek poneert een resultaat met grote stelligheid. Dat maakt het rumoer rond slaap redelijk troebel.

Sociale jetlag

Nog een ander onderzoek introduceerde zopas een, voor mij althans, nieuw begrip: 'sociale jetlag'. De studie werd uitgevoerd door de universiteit van Pittsburgh. Men onderzocht 447 mannen en vrouwen die tussen 30 en 54 jaar oud zijn en uithuizig tewerkgesteld zijn. Een week lang werden alle bewegingen geregistreerd, dus ook tijdens hun slaap. Tevens werden, via vragenlijsten, hun eetgewoontes en eventuele fysieke training nagegaan.

Wat dus onderzocht werd, was iets wat vele onderzoekers al lang bezig houdt: worden we dikker wanneer we op onregelmatige tijdstippen gaan slapen?

Even technisch nu: we hebben allemaal een slaap/waak ritme (of 24-uursritme), dat al vele eeuwen vastgelegd is in onze genen in een relatie met het daglicht en nachtelijk duister. Via wat hormonale hocuspocus bepaalt dat niet enkel onze slaap, maar ook onze innerlijke huishouding. Wanneer dat 'circadiane' ritme, zoals dat heet, verstoord wordt, heeft dat zoveel effect op al wat binnenin onze romp zit, dat de gevolgen zwaar kunnen zijn.

Hartproblemen en diabetes

Shiftwerkers, wier circadiane ritmes grondig verstoord worden omdat ze onregelmatige beurten werken, ontwikkelen daarom sneller hartproblemen en diabetes. Maar ook de proefpersonen in het Pittsburgh-onderzoek deden dat. Bleek dat diegenen die een andere slaapcyclus hadden op vrije dagen als op werkdagen, alleen al daardoor hun cholesterol zagen stijgen, hun buikomtrek zagen toenemen, minder insuline aanmaken en een hogere BMI hadden dan de mensen die altijd dezelfde slaapcyclus aanhielden. Ze lijden aan een 'sociale jetlag'.

Eerdere onderzoeken hebben dat soort verschillen toegeschreven aan het feit dat slaperige mensen minder bewegen, meer en ongezonder eten, hun slaperigheid compenseren met teveel koffie en andere opwekkers. Het nieuwe onderzoek paste zijn resultaten aan om fysieke inspanningen en de inname van calorieën te neutraliseren, en kwam op dezelfde vaststellingen uit.

Volgens onderzoeker Patricia Wong zal de studie, als ze verder bevestigd wordt, ons doen nadenken over hoe onze jobs en sociale verplichtingen een impact hebben op onze slaap en gezondheid. Zo denkt ze dat werkgevers hun personeel beter kunnen informeren, en hen zelfs zouden moeten aanmoedigen om rekening te houden met gewoontes die de kwaliteit van hun leven (en werk) kunnen verbeteren.

In de cognitieve gedragstherapie (CGTi), een cursus die aangeboden wordt door vele slaapcentra om uw slaapgedrag beter te organiseren, is het een belangrijke regel om een heel regelmatige slaapcyclus te ontwikkelen. Ik heb het nu twee maanden gedaan. Soms kreunend, absoluut, maar ik moet toegeven, de impact ervan was snel voelbaar.  

Deel uw ervaringen hieronder: