Mansveld: 'Ik neem ook verantwoordelijkheid voor fouten van mijn voorgangers'
Foto: BELGAIMAGE

Wilma Mansveld (PvdA) stapt op als staatssecretaris voor Infrastructuur en Milieu. Vandaag raakte uit het eindrapport van de Nederlandse parlementaire enquêtecommissie Fyra bekend dat de NS en de bevoegde ministers als hoofdschuldigen genoemd worden voor het mislukken van de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Brussel.

Vanmiddag stelde de parlementaire enquêtecommissie een eindrapport voor over de hogesnelheidstrein tussen Nederland en België. ‘De reiziger in de kou’, heet het rapport. Daarin werd de staatssecretaris verweten onvolledig en onjuist geïnformeerd te hebben.

'Ik heb er steeds naar gestreefd de Tweede Kamer naar eer en geweten te informeren over elke stap die we de afgelopen jaren hebben gezet', reageerde Mansveld woensdagmiddag op haar aftreden. 'Ik constateer dat de enquêtecommissie van mening is dat dit onvoldoende is gebeurd. Wat ik er ook van vind, dit betekent dat ik dingen niet goed heb gedaan.'

'Verantwoordelijk voor wat ik heb aangetroffen'

Toch voegde ze eraan toe dat de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij haar ligt. 'Een bewindspersoon is echter niet alleen verantwoordelijk voor wat hij zelf beslist maar ook voor datgene dat hij aantreft.' Ze wijst daarmee naar vorige kabinetsperioden, waarin onder meer over de lijn en aanbesteding beslist werd: 'Beslissingen die onomkeerbaar waren.'

'Als bewindspersoon ben ik ook verantwoordelijk voor wat zich sinds de jaren negentig in dit dossier heeft afgespeeld. Het is mijn democratische plicht om met mijn aftreden ook verantwoordelijkheid te nemen voor eventuele fouten van mijn voorgangers.'

'Er liggen fundamentele vragen op tafel. Met name welke fundamentele lessen getrokken kunnen worden. Ik zou dit debat graag voeren, maar dat is niet mogelijk als het slechts in het teken staat van het al dan niet aanblijven van mij als verantwoordelijk staatssecretaris.'

'Onvolledig en onjuist'

Wilma Mansveld heeft op minstens één punt de Tweede Kamer ‘onvolledig en strikt genomen onjuist geïnformeerd’, zegt de commissie. Anders dan zij de Kamer in 2013 en 2014 liet weten, had de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) wel degelijk de bevoegdheid om de treinen zelf te inspecteren. De ILT beperkte zich tot een inspectie op papier.

Mansveld had zich in het najaar van 2012 actiever moeten bemoeien met de Fyra, constateert de commissie, en minder moeten vertrouwen op NS. Er waren voor de start van de dienst op 9 december 2012 al signalen dat de trein onbetrouwbaar was. Tijdens het verhoor van Mansveld verweet de commissie haar dat zij de Kamer ten onrechte had gemeld dat niemand de problemen had verwacht. Dit verwijt keert niet terug in de conclusies.

De omstreden flitstrein Fyra zou gaan rijden op de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Brussel, maar was veel te laat klaar en moest na veertig dagen alweer van het spoor gehaald worden omdat er te veel aan mankeerde. Nadat een treintoestel in januari 2013 een bodemplaat verloor, werd de lijn afgeschaft.

Wilma Mansveld is het vijfde regeringslid dat de regering-Rutte II verlaat. Eerder stapten ook staatssecretaris van Economische Zaken Co Verdaas (december 2012) op, staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (januari 2013), Ivo Opstelten en Fred Teeven die opstapten als minister en staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (maart 2013).