De Wit-Russische president Aleksander Loekasjenko heeft 83,49 procent van de stemmen gehaald bij de presidentsverkiezingen van zondag. Zo verzekert hij zich van een vijfde opeenvolgende mandaat. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft intussen wel 'belangrijke problemen' vastgesteld bij de stembusgang.

In een communiqué maandag zegt Ken Harstedt, chef van de OVSE-waarnemersmissie in Wit-Rusland, dat het land 'nog een lange weg' moet afleggen wat democratische verwezenlijkingen betreft. De Europese Unie maakte zich in de aanloop naar de verkiezing op om het sanctieregime tegen Minsk te verlichten. Brussel zal nu moeten beslissen of de 'belangrijke problemen' belangrijk genoeg zijn om de toenadering op koud water te zetten.

Aleksander Loekasjenko, ‘de laatste dictator van Europa’, won zondag met 83,5 procent van de stemmen de verkiezingen in Wit-Rusland. De Wit-Russische president, die al sinds 1994 aan de macht is, liet vlak voor de verkiezingen nog weten dat ‘hij bijzonder teleurgesteld zou zijn als hij niet minstens 80 procent van de stemmen zou behalen’.

86,75 procent van de Wit-Russen bracht een stem uit. De grootste opkomst was er in Vitebsk Oblast, met 91 procent, de laagste in Minsk, met 73,33 procent. In totaal brachten meer dan zeven miljoen mensen een stem uit.

Vijf nachten onbewaakt

Zondagnamiddag waren de stembureaus in Wit-Rusland zo goed als verlaten omdat de meeste inwoners hun stem al hadden uitgebracht in de loop van de voorbije dagen. ‘Het is heel ongewoon voor ons om te zien hoe een land meer dan vier dagen lang stemhokjes openhoudt’, zegt James Walsh, medewerker bij het Europese parlement.

Walsh twijfelt aan de eerlijkheid van de verkiezingen, net zoals oppositieleider Anatoly Lebedko. ‘Vijf nachten lang waren de stembussen onbewaakt. Terwijl officieel 75 procent van de Wit-Russen hun stem zouden hebben uitgebracht, was het dagenlang 'erg rustig' volgens getuigen. De autoriteiten konden doen wat ze willen met die stembussen’, aldus Lebedko.

Oorlog en armoede

De 61-jarige Loekasjenko kwam met zijn 11-jarige zoon stemmen, die dezelfde das en hetzelfde maatpak als zijn vader droeg. Een tafereel dat vooral door de oudere bevolking gesmaakt werd.

 

 

‘Oh, het leven is moeilijker geworden in ons land, maar Loekasjenko belooft ons stabiliteit en vrede’, zegt de 68-jarige Tamara Krylovitsj nadat ze ging stemmen in de hoofdstad Minsk. ‘Kijk wat de democratie met Oekraïne heeft gedaan: oorlog en armoede zijn het enige resultaat daarvan.’

Maar niet iedereen lijkt het daar mee eens te zijn: vlak nadat de stembureaus gesloten waren, kwamen zo’n 1.000 manifestanten op straat van de oppositiepartijen om te protesteren tegen het bewind van Loekasjenko. De politie was ter plaatse maar ondernam geen actie om de menigte uit elkaar te drijven.