Vlaamse en Waalse twintigers en dertigers zien hun eigen toekomst dan wel rooskleurig in, vertrouwen in de toekomst van de samenleving hebben ze niet. Ze vrezen natuurrampen door de opwarming van de aarde, een afbouw van sociale en economische rechten, en gewelddadige godsdienstoorlogen met moslims. ‘En de politiek boezemt al lang geen vertrouwen meer in’, zegt socioloog Mark Elchardus.

De constante dreiging van een terroristische aanslag, het uitbreken van levensgevaarlijke virussen die in geen tijd de wereld rondgaan, de recente migrantencrisis: de westerse samenleving staat langs alle kanten onder druk en dat maakt jongvolwassenen onzeker en ronduit pessimistisch.

Belgische twintigers en dertigers ‘geloven niet langer in de vooruitgang van de samenleving, maar in de structurele neergang’, zegt de Brusselse socioloog Mark Elchardus. Hij stelt dat vast op basis van gesprekken met 2.000 Vlaamse, Waalse en Brusselse jongeren, afgenomen in 2013. Woensdag verschijnt daarover zijn boek, Voorbij het Narratief van Neergang.

Ecologisch gezien: 92,1 procent denkt dat de opwarming van de aarde steeds meer rampen zal veroorzaken, zoals overstromingen of droogte. Economisch gezien: 89,4 procent vreest dat bedrijven massaal wegtrekken naar lagelonenlanden, ten koste van de werkgelegenheid in België. Waardoor, in een kettingreactie, de druk op de sociale zekerheid stijgt en waardoor, in een poging om de oplopende kosten te beperken, de pensioenen dalen, althans volgens negentig procent van de bevraagden.

De huidige samenleving gaat, volgens de jongeren, het verschil tussen arm en rijk alleen maar groter laten worden (volgens 82,8 procent), mensen nog langer doen werken (zegt 78,8 procent) en gaat de sociale zekerheid afbreken waardoor meer mensen onder de armoedegrens sukkelen (vermoedt 78 procent). Zeven op de tien denken in de toekomst ook twee jobs te moeten uitoefenen om te overleven.

Ook de huidige instroom van migranten, en dan vooral moslims, doet de perceptie geen deugd. ‘De jeugd vreest nieuwe godsdienstoorlogen door een gebrekkige integratie’, zegt Elchardus. ‘En ook omgekeerd: in de groep van de moslims gelooft het merendeel dat het nooit goed komt.’ Bijna zeventig procent van de Belgen voorspelt ook meer terroristische aanslagen en slachtoffers.

Opmerkelijk is dat driekwart van de geïnterviewden wel goed boert en zijn toekomst positief inziet.