De harden noten die Tsipras nu moet kraken
Bruno Tersago. Foto: rr

Alexis Tsipras won zondag onverwacht overtuigend de Griekse verkiezingen. ‘Dat heeft te maken met zijn charismatische, pure uitstraling maar ook met alle nee-stemmers die thuis zijn gebleven’, zegt Bruno Tersago.

De opiniepeilingen van de afgelopen weken voorspelden een nek-aan-nekrace tussen het radicaal-linkse Syriza van Alexis Tsipras en het conservatieve Nea Dimokratia, maar toen de resultaten zondagavond binnenstroomden, bleek al snel dat Syriza overduidelijk de bovenhand nam . Een onwaarschijnlijke overwinning? Niet helemaal, zegt Bruno Tersago, correspondent in Griekenland.

‘Ik moet toegeven dat ik zelf ook verrast was door de afgetekende overwinning van Tsipras en door het zeer beperkte aantal kleine partijen in het Griekse parlement, want dat wijst erop dat er amper proteststemmen zijn. Anderzijds is de “onwaarschijnlijke overwinning” niet zo onlogisch, omdat de echte overwinnaars - die tegen Tsipras zouden stemmen - niet naar de stembus zijn getrokken: 44 procent van de Grieken zijn thuis gebleven. Dat is een verontrustend hoog percentage.’

Waarom geven zoveel Grieken er de brui aan?

‘Ten eerste zijn de Grieken die thuisbleven ontgoocheld in hun regering en hebben ze het gevoel dat hun nee-stem van het referendum niets heeft opgebracht. Waarom zouden ze dan nu wel gehoord worden als ze tegen Tsipras gaan stemmen? Bovendien zijn veel Grieken die in Athene wonen nog ingeschreven op de kieslijsten van hun geboortedorp, omdat ze stemmen zo kunnen combineren met een uitstapje naar hun familie. Maar ze zijn daar al geweest om te stemmen dit jaar en velen zijn tijdens de vakantie ook nog langsgeweest. Weer voor 200 à 300 kilometer brandstof erdoor jagen op tolwegen is voor velen onder hen een financiële aderlating.’

En dus heeft Tsipras het gehaald omdat geen enkele Griek met een tegenstem in zijn auto wilde stappen en zijn aanhangers wel? Dat klinkt nogal karikaturaal.

‘Ik heb niet gezegd dat alle Grieken die op andere partijen wilden stemmen thuis zijn gebleven, maar het zijn er toch bijzonder veel. Naast de thuisblijvers heeft Tsipras zijn overwinning natuurlijk ook te danken aan zijn charismatische en pure voorkomen. Er hangt - in tegenstelling tot andere politici - geen enkele zweem van corruptie rond hem, wat veel Grieken over de schreef trekt om toch voor hem te kiezen. Want als we naar andere partijen kijken, zien we dat ze ofwel getrokken worden door zwakke leidersfiguren ofwel in aanraking kwamen met of verdacht worden van corruptie.’

‘Dat Tsipras stand kon houden in tijden van crisis en binnen de eurozone wil blijven, boezemt ook vertrouwen in. Grieken die twijfelen, kiezen vaak toch voor hem omdat ze willen dat het land binnen de eurozone blijft, maar dat de zwaksten van de samenleving worden ontzien. En net dat waren de sterktes van Tsipras bij deze verkiezingen.’

Welke harde noten zal Tsipras eerst moeten kraken?

‘Met een kleine meerderheid zal hij alles door het parlement moeten jagen. Dat wordt geen makkelijke klus. Zo gaat de wet die Grieken beschermt wanneer ze de lening van hun woonst niet kunnen afbetalen hoogstwaarschijnlijk voor de bijl. Een half miljoen mensen kan daardoor zijn huis verliezen. Ook het snoeien in de subsidies voor landbouwers zal een harde noot worden. In het noorden van Griekenland werd enkele dagen geleden al actie gevoerd tegen die maatregel.’

‘Het allermoeilijkste blijft toch het minimaliseren van het gelaten gevoel bij de Griekse kiezers. Grieken hebben op dit moment het gevoel dat het allemaal niet meer uitmaakt. Hun eigen premier kan accenten leggen, maar als puntje bij paaltje komt, beslist “de schaduwpremier” in Brussel toch alles. Daardoor heerst hier ook sterk het gevoel dat er evengoed over zes maanden weer verkiezingen kunnen komen. En dan begint heel het circus opnieuw.’