Aantal bedreigde landbouwbedrijven gehalveerd
Foto: BELGA

Het aantal ‘rode’ landbouwbedrijven, veehouderijbedrijven die te veel stikstof uitstoten voor nabijgelegen natuur en daardoor niet langer uitgebreid of hervergund worden, is met bijna de helft gedaald ten opzichte van de voorlopige kaart van oktober 2014. Er zijn ook een derde minder bedrijven die code ‘oranje’ zullen krijgen. Dat zegt Vlaamse minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege (CD&V) nadat de kaart met zoekzones afgelopen zomer verfijnd werd.

De Vlaamse regering werkt sinds april 2014 aan een ‘programmatorische aanpak stikstof’ (PAS). De Europese habitat- en vogelrichtlijn bepaalt namelijk dat elke Europese lidstaat de beschermde soorten en elke habitat op zijn grondgebied duurzaam in stand moet houden. De landbouw levert, net als de industrie en het verkeer, een belangrijke bijdrage aan de stikstofneerslag.

In een eerste fase werd een voorlopige kaart gemaakt met zoekzones waarbinnen Europese natuurdoelen moeten worden gehaald. Een brief aan landbouwers met een eerste inschatting van hun situatie, zorgt sinds oktober vorig jaar voor onrust in de sector.

De kaart met voorlopig vastgestelde zoekzones werd afgelopen zomer verder verfijnd. ‘Voor de realisatie van 104.298 hectare Speciale Bescherming Zones worden 39.032 hectare in het bezit van de Vlaamse en lokale overheden en de terreinbeherende verenigingen ingeschakeld als doelgebied’, verduidelijkt minister Schauvliege. ‘Dat leidt tot inkrimping van de zoekzones en tot meer zogenaamde ‘vrije ruimte’ die geen rol speelt in dit vergunningsproces.’

Stikstof

Als gevolg daarvan daalt het aantal ‘rode bedrijven’ van 135 naar 70 (-48 pct). Rode bedrijven zijn veehouderijen die 50 procent meer stikstof uitstoten dan naburige natuurgebieden aankunnen, waardoor ze niet meer kunnen uitbreiden of hervergund worden. Het aantal ‘oranje’ landbouwbedrijven daalt van 1.429 naar 972 (-30 pct). Dat zijn bedrijven die 3 tot 50 procent te veel stikstof uitstoten. Zij zullen bij een uitbreiding of hervergunning 30 pct minder stikstof moeten uitstoten.

Als gevolg van de daling in de twee vorige categorieën stijgt het aantal ‘groene’ bedrijven naar 21.669 (+ 2,5 pct).

Maandag verwittigd

De betrokken bedrijven worden maandag verwittigd van de resultaten van de verfijning van de zoekzones. ‘Ik ben blij dat we, ongeveer een jaar na de eerste indicatieve brieven, de helft van de boeren hebben kunnen vrijspelen door in de natuurdoelen de sterkste schouders (de overheden) de zwaarste lasten te laten dragen’, zegt minister Schauvliege.

De minister maakt zich sterk dat door maatwerk met de betrokken bedrijven, en in overleg met natuur- en landbouworganisaties, de aantallen rode en oranje bedrijven nog verder ‘met enkele eenheden’ zullen dalen de komende maanden. ‘We komen onze engagementen tegenover de getroffen boeren na en laten niemand in de kou staan. Voor de boeren met een rode of oranje kaart ontwikkelen we een herstructureringsprogramma en voorzien we in middelen om voor hun bedrijf een oplossing op maat te zoeken’, aldus nog de minister.

Op 18 september lanceert minister Schauvliege een internet-tool voor de berekening van stikstofuitstoot van landbouwbedrijven. Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) maakte een lijst van bekende en nieuwe technieken om stikstofemmissies van veestallen te verminderen.