Asielzoekers in België: welke partij wil wat?
Foto: Bart Dewaele

Dat hij pro-Schengen is, zei Bart De Wever in het VRT-programma ‘Terzake’ vorige week. ‘Maar dat veronderstelt wel dat de achterdeur op slot blijft.’ Zijn uitspraken deden heel wat stof opwaaien en hevig gediscussieerd wordt er nu ook over zijn voorstel tot een apart statuut voor vluchtelingen.

N-VA: ‘Apart sociaal statuut voor erkende vluchtelingen’

‘Eens iemand erkend is als vluchteling, krijgt hij een leefloon, kan hij een sociale woning aanvragen, krijgt hij kindergeld. Dat is moeilijk uit te leggen aan mensen die al hun hele leven aan het systeem bijdragen’, zo verklaarde De Wever. ‘Dus ik denk dat een apart sociaal statuut voor erkende vluchtelingen iets is waarover nagedacht moet worden.’ Momenteel verbiedt de EU het toekennen van een apart statuut, zo gaf De Wever wel aan.

De Antwerpse burgemeester liet in het Canvas-programma ook verstaan dat hij voorstander is van een ander Europees asielbeleid. ‘Ik ben absoluut pro-Schengen, maar dat veronderstelt wel dat de achterdeur op slot is’, zegt hij. ‘Europa moet morgen met een andere invulling komen, het is bijna onvermijdelijk dat anders de lidstaten de eigen grenzen gaan bewaken.’

‘Vraag is hoe we de pull-factor naar beneden halen’, voegde woordvoerder Joachim Pohlmann daar later aan toe. ‘We kunnen vluchtelingen bijvoorbeeld enkel materiële, maar geen financiële hulp meer bieden. Denemarken doet dat al niet meer. Welke rechten ze dan nog genieten en welke niet, laten we bewust in het midden. Dat is voor bespreking vatbaar.’

SP.A: ‘Aanfluiting van internationaal recht’

‘Wat bedoelt de regering precies met een “apart statuut”?’ luidt de vraag bij SP.A. ‘Ronkende verklaringen’ helpen niet, stelt de partij in een persbericht. Er is daarentegen nood aan duidelijkheid. Ze roept de Vlaamse regering op om ‘proactief werk te maken van aanbod van cursussen Nederlands, tewerkstelling en huisvesting voor oorlogsvluchtelingen’.

Het is niet de bedoeling dat vluchtelingen voorrang krijgen om ‘gebruik te maken van ons “sociaal systeem”’, klinkt het. ‘Dat zegt niemand en het is ook de wet niet. Maar ze hebben wél recht op een menswaardige behandeling.’

Voor de erkenning van oorlogsvluchtelingen hoopt SP.A op een tijdelijke oplossing. ‘Zo een aanpak vermijdt een nodeloze procedure, geeft recht aan wie effectief oorlogsvluchteling is en voorziet terugkeer na het einde van de oorlogssituatie.’ Ze roept de Belgische regering op om ‘binnen de EU te pleiten voor de tijdelijke erkenning voor oorlogsvluchtelingen in heel Europa’. Daarnaast is er nood aan een gecoördineerde Europese aanpak, zowel wat reddingsacties op de Middellandse Zee als controles aan de grenzen of een solidaire spreiding van vluchtelingen betreft.

Aan de buitengrenzen van de EU moeten ‘safe havens’ komen, klinkt het, waar oorlogsvluchtelingen terecht kunnen voor eerste hulp en ze veilig zijn voor mensensmokkelaars.

De klassieke ontradingscampagnes hebben momenteel weinig effect, besluit de partij. Het heeft dan ook geen enkele zin om voorstellen te doen die onmogelijk zijn. Minder sociale rechten toekennen aan oorlogsvluchtelingen is in deze context een aanfluiting van het internationaal recht. Een beleid dat er in bestaat om de levensomstandigheden van kinderen en vluchtelingen hier miserabel te houden om zij die hopen naar hier te komen af te schrikken, is bovendien onmenselijk en uitzichtloos.

Open VLD: ‘Migratie is een verhaal van rechten en plichten’

‘Het volstaat niet om te zeggen: “Ocharme, hier is geld en trek uw plan”’, zei Open VLD-voorzitster Gwendolyn Ruten vandaag in ‘De ochtend’ op Radio 1. ‘Migratie is een verhaal van rechten en plichten.’

Op ‘de achterdeur sluiten’ van Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) wil Rutten niet meer ingaan: ‘Ik trek me doorgaans niet veel aan van wat anderen zeggen. Ik kijk naar de grond van de zaak: een sociaal model voor de toekomst opstellen. Je moet solidair zijn met vluchtelingen, maar tegelijkertijd moet je ook durven vragen: “Wat staat daar tegenover?”’

Als voorbeeld haalt de Open VLD-voorzitster gemeenschapsdienst aan. Zoals haar partijgenoot Patrick Dewael deze week al zei, moet het volgens Rutten mogelijk zijn om voldoende regels op te stellen zodat vluchtelingen die in ons land worden ingeschreven, zich nuttig kunnen inzetten door bijvoorbeeld deel te nemen aan gemeenschapsdienst. ‘En ik hoor u er al een karikatuur van maken’, waarschuwt Rutten. ‘Ik zeg dus niet dat een ex-drugsverslaafde en een gezin dat op de vlucht is voor de oorlog hetzelfde zijn. Ik zeg dat we zoiets op maat kunnen voorzien.’

Ook voor beloningen is er plaats in het sociaal model van de toekomst, aldus Rutten. ‘Wie een taalcursus volgt, moet daar de vruchten van kunnen plukken op de arbeidsmarkt. Mensen die dankbaar zijn dat ze in onze samenleving terechtkunnen, willen ook meewerken aan onze samenleving. Laat ons positief zijn en niet met het vingertje wijzen.’

Tegelijkertijd kijkt de Open VLD-voorzitster naar strengere systemen in Europa. Zo heeft Denemarken een heel nieuwe aanpassing in de sociale zekerheid. ‘Je kan niet zomaar kindergeld krijgen: je moet aantal jaren in het land verblijven. Dat lijkt me een piste die zeker de moeite waard is om te onderzoeken’, stelt Rutten.

CD&V: ‘Gemeenschapsdienst voor migranten? Staat in regeerakkoord’

Wouter Beke vond, vanmorgen in het Radio 1-programma ‘De ochtend’, dat van een mug een olifant wordt gemaakt.

‘Gemeenschapsdienst voor migranten? Dat staat in het regeerakkoord. Kris Peeters (CD&V) heeft al contact gehad met Philippe Muyters (N-VA), maar ik vind dat we op een ernstige manier naar dit migratiedebat moeten kijken. Er zijn al heel wat voorwaarden: veel sociale rechten zijn al geconditioneerd.’

Of er dan al genoeg regels zijn? Beke wil er niet onmiddellijk op antwoorden, maar ziet het nut van nieuwe regels momenteel alvast niet in: ‘Er zijn al heel wat regels en plichten. Het heeft geen enkele zin om de mensen naar de mond te praten als je weet dat er na de Tweede Wereldoorlog internationale conventies zijn opgesteld. We hebben het hier wel over oorlogsvluchtelingen.’

Europese solidariteit, dat hebben we nodig volgens Beke. ‘We kunnen natuurlijk niet alle vluchtelingen uit Syrië opvangen in ons land, maar deze mensen moeten zeker op een humane manier opgevangen worden: niet opgedeeld in categorieën.’

Volgens Nahima Lanjri van CD&V schenden De Wevers voorstellen zowel het regeerakkoord als de internationale rechtsregels. ‘Bovendien zijn ze moreel verwerpelijk’, vindt Lanjri. ‘Als we mensen erkennen als vluchteling, dan moeten we hen ook als volwaardige burgers opnemen in onze samenleving.’ Lanjri verwijt de N-VA-voorzitter ‘populisme’ omdat hij ‘alles op één hoop gooit’.

Groen: 'Kinderbijslag vluchtelingen goed voor slechts 0,1 procent'

Ecolo-Groen wil dat de premier het 'opbod' van 'stoere verklaringen' een halt toeroept.

'In Duitsland durft kanselier Angela Merkel op te nemen tegen xenofobe krachten. Bij ons zwijgt de premier', aldus Kamerfractieleider Kristof Calvo. 'Zijn coalitiepartners lanceren ondertussen het ene hardvochtig idee na het andere. Hij staat erbij en kijkt er naar. Van een liberale premier hadden wij meer moed verwacht.'

De partij hekelt het Open VLD-voorstel om de kinderbijslag voor erkende vluchtelingen in te beperken. 'De kost van de kinderbijslag voor erkende vluchtelingen bedraagt amper 6 miljoen euro en dit op een totaal van 6 miljard, dus amper 0,1 procent', zegt Kamerlid Wouter De Vriendt. 'Beweren dat dit een onhoudbare druk legt op onze sociale zekerheid, is van de pot gerukt. Maar ondertussen is het kwaad wel geschied. De demagogie van De Wever en Rutten haalt de bereidheid tot solidariteit met oorlogsvluchtelingen beetje bij beetje onderuit.'

Vlaams Belang: 'Voorstellen die onze partij al talloze keren deed'

Vlaams Belang pleit voor de herinvoering van grenscontroles, het afschaffen van het uitkeren van leeflonen aan vluchtelingen, een effectief uitwijzingsbeleid en een verstrenging van de nationaliteitswetgeving.

In een persbericht richt de partij zich direct tot N-VA, die volgens voorzitter Tom Van Grieken, met voorstellen komt die Vlaams Belang al deed. 'Zowel het voorstel om een apart statuut aan asielzoekers te geven, dan wel het pleidooi om de Europese binnengrenzen opnieuw te controleren, zijn voorstellen die onze partij reeds talloze keren deed. Treffend is echter dat de N-VA zich hierbij telkens als grootste tegenstander liet opmerken.'

Als voorbeeld haalt Van Grieken de capaciteitsuitbreiding van de opvangcentra aan van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). Die is volgens Vlaams Belang een 'pak hoger dan wat Europa ons (vrijblijvend) oplegt'. 'Hiermee geeft N-VA’er Francken net het signaal dat de grote oversteek loont en voert deze partij dus andermaal uit wat De Wever beweert te bestrijden', argumenteert Van Grieken.

'In het kader van het Schengenverdrag bestaat de mogelijkheid tot tijdelijke grenscontroles. Als grootste partij binnen de federale regering en met de sleutelpost van Binnenlandse Zaken kan de N-VA deze maatregel makkelijk doordrukken. Doet de partij dat niet, dan zijn de uitspraken wat we allemaal vermoeden dat ze zijn: praat voor de vaak', besluit de Vlaams Belang-voorzitter.