‘Referendum is schande voor democratie’
Een man staat te wachten aan de Griekse nationale bank in Athene. Foto: AFP

In Griekenland zet iedereen zich schrap voor wat komen gaat. Burgers slaan noodrantsoenen in aan supermarkten en in benzinestations, vertelt De Standaard-correspondente Marloes de Koning vanuit Athene. Ondertussen zwelt de kritiek op het referendum van de regering-Tsipras aan.

Het land gaat in de overlevingsstand. Het was vanochtend druk bij de supermarkten in Athene. Pasta en rijst gaan hard en raakten op sommige plaatsen uitverkocht. Veel winkels accepteren alleen contant geld. Hetzelfde geldt voor de benzinestations, waar sinds zondag rijen staan. Ondernemers vrezen anders zelf hun leveranciers en personeel niet meer te kunnen betalen.

Woede tegen Tsipras groeit

De anti-euro-demonstratie voor het Griekse parlement zondagavond was klein en snel afgelopen. De woede op de regering-Tsipras, die had beloofd ervoor te zorgen dat Griekenland in de euro blijft, groeit. Maandagochtend nam de burgemeester van Athene, Giorgos Kaminis, het voortouw in de ontluikende pro-Euro beweging. Het referendum is een ‘schande voor de democratie’, zei hij op Skaï tv, een grote commerciële zender.

De regering zou de bevolking volgens Kaminis een eigen voorstel moeten voorleggen waarover mensen kunnen stemmen. Nu worden ze geacht een mening te vormen, die grote gevolgen kan krijgen, over een voorstel dat al niet meer bestaat. De referendumvraag is onnavolgbaar: ‘Moet het op 25 juni in de Eurogroep voorgestelde plan van de Europese Commissie, de ECB en het IMF worden geaccepteerd?’

De Griekse regering gaat niet uit van de laatste stand in de onderhandelingen. Op omstreden punten, zoals een forse btw-verhoging in het toerisme, zouden de geldschieters op 27 juni al hebben toegegeven. Het komt de regering, die een ‘nee’ stem adviseert, echter beter uit een zo slecht mogelijk voorstel te laten zien, veronderstellen analisten.

Ouderen bezorgd over pensioenen

Toen zondagavond definitief duidelijk werd dat de banken vandaag dicht blijven ontstond grote onrust. Paniekerig reden Grieken van bankautomaat naar bankautomaat, op zoek naar een die nog werkte. In de loop van de dag raakten er steeds meer leeg. De aankondiging van een opnamelimiet, vanaf morgen, van zestig euro per dag bracht een schok teweeg. Toen twee jaar geleden op Cyprus het kapitaalverkeer werd beperkt konden mensen dagelijks nog 300 euro opnemen. Zoiets hadden veel Grieken zich ook voorgesteld.

Officieel blijven de banken tot maandag 6 juli dicht. Vanaf morgen zouden bankautomaten het wel weer moeten doen. Economen noemen het echter naïef te denken dat alles na het referendum, zelfs bij een overweldigende ‘ja’ stem, meteen weer bij het oude is.

Vooral ouderen zijn bezorgd over het sluiten van de banken. Ze zijn eraan gewend hun pensioen aan het loket op te nemen en hebben vaak geen bankpasje, of dat nog nooit gebruikt. De regering kondigde maandagochtend aan dat wordt bekeken of het mogelijk is voor hen een beperkt aantal banken toch te openen.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig