Waarom de FBI zo fanatiek de Fifa onderzoekt
Michael Garcia Foto: REUTERS
De kranten stonden de voorbije jaren vol van corruptie bij de Fifa. Dat het Zwitserse gerecht nu eindelijk ingrijpt, is niet vreemd: de wereldvoetbalbond is in Zürich gevestigd. Maar waarom heeft ook de Amerikaanse FBI zich vastgebeten in het voetbal? Een overzicht.

2011: na de toekenning van de WK’s van 2018 en 2022 was de Britse pers in alle staten: Engeland had een sterke kandidatuur, maar mocht geen Wereldbeker organiseren. Rusland en Qatar wel, maar volgens de Britten vooral omdat die landen met het nodige smeergeld hadden staan zwaaien.

Onderzoeker is razend

Na die beschuldigingen liet de Fifa een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de toekenning van de WK’s. De man die zich hierin vastbeet, was jurist Michael Garcia. Negentien maanden lang onderzocht hij grondig het verloop van de verkiezingen. In 2014 was hij klaar met zijn rapport van liefst 350 pagina’s.

Wat er precies in dat rapport stond? Dat weten we niet: de Fifa gaf enkel een samenvatting van 42 pagina’s vrij en besloot dat er niets fout was gelopen. Waarop diezelfde Michael Garcia moord en brand schreeuwde over de bevindingen van de Fifa: ‘Niet compleet en fout’, zei hij. De wereldvoetbalbond weigert echter nog steeds om het volledige document vrij te geven.

Link met FBI

Die Michael Garcia was niet de eerste de beste: hij was ooit nog federaal procureur geweest in New York. Zijn voorganger was James Comey. En James Comey, die is nu de directeur van het Federal Bureau of Investigation (FBI). Dat werkt al drie jaar lang aan het onderzoek naar de Fifa, bijna synchroon dus met het onderzoek van Garcia.

Waarom de FBI de Fifa wou aanpakken? Omdat ze sterke aanwijzingen had dat een deel van de corruptie zich in de Verenigde Staten afspeelde. De FBI kreeg ook de hulp van Chuck Blazer, die tot 2013 bestuurslid van de Fifa en de CONCACAF was. Blazer riskeerde enkele jaren cel wegens belastingontduiking maar werd liever informant: hij bezorgde de onderzoekers belangrijke documenten, nam met een verborgen microfoon vergaderingen op en vertelde wie er waar gefraudeerd had.

Fraude in eigen land

Toen de Fifa zichzelf in november vrijpleitte, ging de FBI gewoon verder. Die was er inmiddels helemaal zeker van dat er in eigen land gefraudeerd was: bij de CONCACAF, de overkoepelende voetbalbond voor Centraal- en Noord-Amerika en de Caraïben. Het hoofdkwartier daarvan ligt in Miami, in Florida. De grote baas is Jeffrey Webb, vice-voorzitter van de Fifa en een van de zes die dinsdagmorgen opgepakt werden.

Waar de beschuldigden precies van verdacht worden, weten we nog niet, daarvoor is het wachten op de officiële beschuldiging van de FBI zelf. Maar het Zwitsers gerecht maakte al bekend dat de zes mannen die in Zürich gearresteerd werden beschuldigd worden van het aannemen van smeergeld bij het organiseren van voetbaltoernooien, en dat al sinds de jaren 1990 tot nu. In totaal zou het om zo’n 90 miljoen euro gaan.

Gepland in de States

Genoeg voor de FBI om zich ermee te bemoeien dus: ‘Volgens de Verenigde Staten waren de misdrijven gepland in de VS en werden de betalingen uitgevoerd via banken in de VS’, luidt het in een mededeling van het Zwitsers gerecht.

En er is nog een reden voor de Amerikanen om tussen te komen: hun televisiemarkt is de grootste voor het WK voetbal en de Amerikaanse zenders betalen miljarden om een WK uit te zenden. Ook zij zouden dus betrokken partij zijn.

Moeten Fifa-voorzitter Sepp Blatter en zijn collega’s zich nu zorgen maken? ‘Ja’, zegt Mel Brennan, ex-medeweker van Blazer en ook ondervraagd door de agenten. ‘Elk bestuurslid van de Fifa leeft in angst sinds bekend werd dat Chuck informant was. En Sepp Blatter moet zich de grootste zorgen maken.’

Dat blijkt ook uit de woorden van Loretta Lynch, Amerikaans minister van justitie. ‘Het misbreuk is dominant, systematisch en diepgeworteld, zowel in het buitenland als in de Verenigde Staten. Het omvat zeker twee generaties voetbalofficials die hun vertrouwensposities misbruikt hebben om miljoenen aan smeergeld te verdienen.’