‘Sorry mama, ik ben nog altijd homo’
Archiefbeeld van de dag tegen homofobie in Rusland, 17 mei 2015. Foto: EPA

Een Russische zelfhulpgroep uit Sint-Petersburg probeert elke maand om de ouders van holebi’s en transgenders te leren omgaan met de seksualiteit van hun kind en die ook te aanvaarden. Al verloopt dat proces moeizaam omdat het land zich steeds gewelddadiger opstelt tegenover de LGBT-gemeenschap.

Ilnoer Sjarafijev, correspondent van The Guardian, woonde één van die praatsessies bij. De organisatie heeft maar een paar regels: je mag enkel praten wanneer je een klein speelgoedje vasthoudt, dat kan worden doorgegeven tijdens het gesprek, en gsm’s moeten uitgeschakeld worden.

‘Raak me niet aan!’

Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de praatgroep vooral zou dienen om ouders en familieleden van holebi’s en transgenders te informeren en een uitlaatklep te geven, maar in de praktijk is meer dan de helft van de personen die de sessie bijwoont een zoon of dochter die homo, lesbisch of transgender is. Ze hebben het moeilijk met het angstklimaat dat in Rusland verspreid wordt. Ze willen hun verhaal kwijt in een geborgen omgeving.

‘Mijn moeder werd onlangs ernstig ziek en ze vond het oké dat ik voor haar heb gezorgd’, zegt Sergej, die homo is. ‘Ik was al blij dat ze niet meer gilde zoals ze daarvoor wel eens deed. “Stop daarmee, homo, ga weg! Raak mijn spullen niet aan”, zei ze dan.’

Klein dorp

Even later wordt het speelgoedje doorgegeven aan een nieuwkomer: Sasja. ‘Ik heb lang in een klein dorp gewoond. Daar is het woord homo vreselijk. Je kan ervoor op straat gesleept worden en gedood worden. Al mijn familieleden zijn erg conservatief en ik durf dus niet uit de kast komen. Ik ben bang dat, wanneer ik het aan mijn moeder vertel, zij zichzelf schuldig zal voelen.’

Dat Sasja bang is om thuis te vertellen dat hij homoseksueel is, begrijpt trouwe bezoeker Dmitri maar al te goed. Hij komt al jarenlang naar de praatsessies, maar niets kon zijn moeder ervan weerhouden om te denken dat homofilie ‘abnormaal’ is.

‘Niet genoeg gebeden’

‘Ik kwam thuis en ik liet mijn moeder een film zien waarin een homoseksuele jongen zichzelf doodt omdat hij niet begrepen wordt. Maar terwijl ik zat te huilen, had mijn moeder een heel andere mening over de film. Ze zei dat die ouders in de film hun zoon verloren hadden omdat ze niet genoeg gebeden hadden.’

Dmitri probeerde zijn moeder tevergeefs uit te leggen dat hij niet ziek is. ‘Nadat ze geroepen had over HIV en andere ziektes, zei ik tegen haar “Sorry mama, ik ben nog altijd homo”. Maar dat begreep ze niet.’

Toen Dmitri enkele dagen later thuiskwam, stond het appartement van zijn moeder vol bidprentjes en kaarsen. ‘Het leek op een kleine kapel. Sindsdien vertel ik haar gewoon dat ik een vriendin heb. Ik ga het niet nog eens proberen uit te leggen.’

Lees de hele reportage van Ilnoer Sjarafijev hier .