‘Er zit asbest in ons drinkwater’

Dertig procent van ons waterleidingnet bestaat uit asbestleidingen en die laten asbestvezels los. Er zijn amper studies naar de gevolgen, maar de weinige studies die er wel zijn wijzen op een verhoogd risico op kankers, waarschuwt het wetenschapstijdschrift Eos in haar nieuwste nummer dat donderdag verschijnt.

‘Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn in Vlaanderen massaal waterleidingen aangelegd, in oersterk asbestcement, beter bekend onder de merknaam Eternit’, zegt Michel Robles (Eos). ‘Vandaag bezit Vlaanderen nog ruim 19.000 kilometer aan asbestleidingen, goed voor 30 procent van het waterleidingnet. Dat er asbest in het kraanwater zit, is zeker: de concentraties elders in de wereld variëren van enkele vezels per liter tot honderden miljoenen, soms miljarden. Zeker als het water relatief zurig is, lost geleidelijk kalk op uit de leidingwand, waarna asbestvezeltjes eveneens loslaten. Ook wie zweert bij flessenwater, kan misschien asbest binnenkrijgen. Want frisdrank, blikgroenten, bier en tal van andere producten bevatten eveneens leidingwater.’

Eos zegt dat bezorgde vragen weggewuifd worden op basis van een drinkwaterrichtlijn uit 1993 van de Wereldgezondheidsorganisatie, die op basis van amper 28 studies concludeerde dat er ‘geen overtuigende bewijslast’ is over de gevaren. Enkele van de weinige studies die Eos zelf vond, suggereren wel een mogelijke link met kanker, en verspreiding van asbestvezels vanuit de darmen naar de rest van het lichaam en naar het nageslacht. ‘De sussende richtlijn van de WHO heeft grote gevolgen: overheden steunen erop om zichzelf en de bevolking gerust te stellen. Waterbedrijven voelen zich niet genoodzaakt het leidingnet versneld te vernieuwen.’

De Vlaamse drinkwatermaatschappijen testen het water niet op asbest. 'Ook onze buurlanden doen dat niet', zegt Kathleen De Schepper, woordvoerster van De Watergroep, aan De Standaard. De Watergroep is goed voor de helft van het Vlaamse drinkwaterlandschap.

De Schepper: 'Asbest zit niet in de drinkwaternorm en er bestaat zelfs geen meetmethode voor.' De maatschappijen checken wel het kalkgehalte. Als dat te laag is, geeft dat een indicatie dat de kalkfilm op de asbestleiding ontoereikend is, en dat er vezels los kunnen komen. Dan is de leiding aan vervanging toe.

'De leidingen worden stelselmatig vervangen', liet de Vlaamse minister van Omgeving, Joke Schauvliege (CD&V), in een reactie weten. 'De asbestleidingen krijgen niet per se voorrang bij de vervangingen', zegt Kathleen De Schepper hierover. 

Het tijdschrift pleit voor een moderne voorbewerking om de asbestgehalten in het leidingwater te doen afnemen.