Dan toch niet per persoon betalen voor opstarten groepsvordering
Minister van Justitie Koen Geens Foto: Photo News

De Kamercommissie Financiën heeft vrijdagnamiddag in tweede lezing groen licht gegeven aan de verhoging van het rolrecht, het bedrag dat betaald moet worden om een rechtszaak te starten. Uiteindelijk zullen bij groepsvorderingen dan toch niet per persoon griffierechten moeten worden neergeteld, gaf minister van Justitie Koen Geens aan. Maar voor Test-Aankoop is dat niet voldoende.

De federale regering mikt met de verhoging van het rolrecht op 20 miljoen euro extra inkomsten. Volgens Geens moet de ingreep de bedragen ook meer in lijn brengen met de werklast bij Justitie, nu meer en meer mensen hun geschillen via gerechtelijke weg willen afhandelen. ‘Het is de bedoeling om mensen ertoe te bewegen de weg van constructief overleg te kiezen en alleen na uitputting van andere middelen de weg naar justitie te kiezen’, aldus de minister.

De verhoging oogstte heel wat kritiek bij de oppositie, maar ook consumentenvereniging Test-Aankoop liet van zich horen . Volgens de belangengroep gaat het om een ‘onevenwichtige en buitensporige’ verhoging die de toegang tot Justitie ‘verder beperkt’. Bovendien zouden de kosten voor het instellen van een collectieve vordering fors toenemen, aangezien voortaan per persoon betaald zou moeten worden.

Intussen heeft de regering de interpretatie bijgestuurd, zo bleek vrijdag in de Kamer. Voor groepsvorderingen zal dan toch geen meervoudig rolrecht worden aangerekend. ‘De class action wordt beschouwd als één geheel’, zo gaf minister Geens aan. Amendementen van oppositiepartijen SP.A, Groen en Ecolo wilden dat ook met zoveel woorden in de wet, maar de meerderheid stemde die weg. De verduidelijking van de minister in commissie moet volstaan.

Niettemin houdt de regering de deur op een kier om desnoods alsnog te kunnen sleutelen aan het rolrecht bij groepsvorderingen. ‘Omdat class-action een relatief nieuw fenomeen is, werd beslist om een bijsturing van de procedure te doen na meerdere praktische ervaringen met deze vorm van vorderingen’, aldus de minister.

Wat bij beroepszaken?

Het eenmalig rolrecht blijft trouwens beperkt tot de groepsvorderingen zoals die vorig jaar bij wet in het leven geroepen zijn. Rechtzoekenden die zich in eerdere zaken gegroepeerd hadden en samen één vordering hebben ingeleid, zullen bij een eventueel hoger beroep wel degelijk per eiser moeten betalen. Het overgangsvoorstel van Groen-Kamerlid Stefaan Van Hecke haalde het niet. ‘U zegt dat die mensen niet in eerste aanleg gegaan zouden zijn als ze wisten dat ze in beroep hoger rolrecht zouden moeten betalen. Dat geloof ik niet’, reageerde Geens, die ook wees op het vele werk bij groepsvorderingen voor de griffies.

Gaat het niet om groepsvorderingen, dan zal voortaan wel steeds per persoon betaald worden. Dus ook wanneer een koppel in een huurzaak samen een rechtszaak instelt. ‘Nochtans is er eigenlijk geen extra werk voor de griffier’, hekelde Maya Detiège (SP.A). ‘We willen vermijden dat men meervoudige vragen zou gebruiken om griffierechten te vermijden’, argumenteerde Geens dan weer.

En ook de koppeling van de hoogte van het rolrecht aan de waarde van de vordering blijft behouden. Nochtans had de Raad van State daar forse kritiek op. Er bestaat immers geen noodzakelijk verband tussen de financiële draagkracht van de eiser en de geldelijke waardering van de vordering, zo waarschuwde ook het administratieve rechtscollege voor een beperking van de toegang tot de rechter. De regering houdt evenwel voet bij stuk.

Test-Aankoop ontgoocheld

Dat de verhoging van het rolrechter komt, is ronduit ontgoochelend, zegt Test-Aankoop. 'In plaats van te kiezen voor een justitie die eindelijk voor iedereen toegankelijk is, kiest de regering er voor de deur tot het gerecht nog meer te sluiten', luidt het.

De rolrechten zijn volgens Test-Aankoop het 'entreegeld' voor een juridische procedure, het geld dat moet worden betaald om een zaak voor het gerecht te kunnen brengen. 'Deze worden dus binnenkort niet alleen verhoogd, ze moeten voortaan ook per eisende partij betaald worden in plaats van per zaak. In sommige gevallen komt dit neer op een vervijfvoudiging', reageert Test-Aankoop.
Intussen wordt de rechtszoekende nu al met meer dan voldoende financiële drempels geconfronteerd die hem ervan weerhouden om naar de rechter te stappen, benadrukt de consumentenorganisatie. 'Elk jaar beslissen duizenden consumenten om hun rechten niet te laten gelden wegens de hoge kosten. Vooral voor de grote groep die geen rechtsbijstand geniet, is de drempel al erg hoog.'
Veel consumenten maken vooraf de rekening en beslissen niets te ondernemen. 'Met de verhoging van de griffierechten doet deze regering er nog eens een schep bovenop', besluit Test-Aankoop.
 

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig