‘Fuck, daar staat overal hetzelfde!’
Tom Naegels

Je kon de voorbije dagen geen krant of blad openslaan of daar had je Haldis uit ‘De biker boys’. Tom Naegels heeft het over een barnumcampagne van de makers en vraagt zich af of de krant er wel in had moeten meestappen. Er was toch al veel aandacht aan het programma geschonken?

Was ik van slechte wil, ik zou zeggen dat het erom gedaan was. ‘Ik wou in de marketing gaan’, luidde de titel boven het interview met Umesh Vangaver, die het populaire personage Haldis speelt in De biker boys(DS 5 januari). ‘Maar je bent in de marketing gegaan Umesh!’, riep ik uit toen ik dat las.

Het is toch waar. Negen interviews zijn er deze week met de man verschenen, en vermits het vandaag woensdag is, betekent dat: in twee dagen tijd. Maandag stond hij in Het Laatste Nieuws, Het Nieuwsblad, Het Belang van Limburg, Gazet van Antwerpen, De Standaard en De Morgen, en zelfs nu hadden die arme weekbladen de pech dat ze op dinsdag verschijnen, zodat we pas een dag later over hem konden lezen in Humo, Story en Dag Allemaal. En verdikke zie, voor wie álle kranten maandag gemist had, zat hij ’s avonds in Reyers Laat. Geruststellend was wel dat hij altijd hetzelfde vertelde, al kan dat er ook aan hebben gelegen dat de vragen identiek waren.

Het ergerde me. Het ergerde duidelijk ook de journalist van Het Laatste Nieuws, die zijn eigen artikel op Twitter zo aanprees: ‘In de diarree van Umesh “Haldis” Vangaver-stukken in de kranten vandaag de enige vaste drol.’ En het irriteerde een van onze lezers. Die schreef: ‘Is er iemand die gelooft dat dit bombardement niet door de producenten in scène is gezet?’

Georkestreerd

‘Het was inderdaad vreselijk georkestreerd’, zucht mediaredacteur Valerie Droeven, die het stuk in De Standaard schreef. ‘En in andere omstandigheden hadden we het interview ook niet zo groot geplaatst – aankondiging op de voorpagina, volledige voorpagina van de bijlage DS2 en het stuk zelf gespreid over pagina’s D2 en D3 – maar zo net na de kerstvakantie is er weinig ander cultuur- of medianieuws. Al na de eerste uitzending van De biker boys heb ik gezegd: “Dit personage wordt een hype, we moeten hem interviewen.” Maar toen we daar een aanvraag voor indienden, bleek dat er een interviewdag was voorzien, waarop alle titels hem een halfuurtje mochten spreken. Dat is voor ons al minder interessant, maar goed. Men wou ook het interview voor publicatie nalezen. En tijdens het gesprek luisterde er iemand van de persdienst van de VRT mee, én iemand van het productiehuis. Het is moeilijk om op die manier een spontane sfeer te creëren.’

In Het Laatste Nieuws wordt nog een voorwaarde meegegeven: ‘Zo mocht het stuk dat u nu aan het lezen bent pas ná aflevering drie van De biker boys, die van afgelopen zondag dus, verschijnen.’ De bewuste interviewdag vond immers al plaats op 29 december. Dat komt inderdaad over als het inschakelen van de pers voor commerciële doelstellingen.

Helemaal verkeerd

‘Oei, maar je ziet dat verkeerd’, schrikt Katrien Van Nieuwenhove, producent bij Koeken Troef!, de ‘iemand van het productiehuis’ die mee aan tafel zat. (Ik belde ook met de persdienst van de VRT, waar ik dezelfde verklaring kreeg.) ‘Wij reageerden zelfs op dezelfde manier als jij: “fuck, daar staat overal hetzelfde!” We waren vooral verrast door de hoeveelheid persaanvragen. Het had geen zin om Umesh de hele week interviews te laten doen, dus hebben wij één dag georganiseerd voor iedereen. Ik zat erbij, ja – de VRT-medewerkster maar eventjes – maar dat was om Umesh niet aan zijn lot over te laten. Hij heeft geen media-ervaring en voelde zich onzeker. En iemand moest toch aangeven wanneer de tijd erop zat? Maar ik heb nooit ingegrepen in het gesprek. En de enige reden waarom we als publicatiedatum ­5 januari hebben afgesproken, was omdat de persdag in de kerstvakantie plaatsvond en we voldoende tijd wilden hebben om al die artikels na te lezen. Enkele journalisten gaven bovendien zelf aan dat ofwel één medium de primeur moest hebben, ofwel iedereen tegelijk moest publiceren. Niemand wil een dag te laat komen.’

Met dat laatste heeft ze zeker gelijk: die idiote angst om later dan een concurrent te zijn, een vorm van beroepseer die buitenstaanders maar moeilijk begrijpen, werkt binge-interviewing en gezamenlijk afgesproken publicatiedata (embargo’s) in de hand. Maar georkestreerd of niet, een barnumcampagne op 5 januari – dus net na de derde aflevering, waarover in alle artikels staat dat het personage daar pas écht tot zijn recht komt – komt vooral de programmamakers goed uit, terwijl de mediajournalisten een mal figuur slaan. (Al kan het zijn dat ombudslieden dat heel anders zien dan andere lezers: het artikel over Vangaver, zo meldt men mij, was die dag veruit het meest gelezen stuk in de abonneesectie – van betalende lezers dus.)

Onder die mediajournalisten, zeker die van De Standaard, leeft sowieso al langer de frustratie dat de grote zenders alles in het werk stellen om de berichtgeving over de eigen programma’s tot in het absurde te controleren. Misschien is het dan beter, als je merkt dat er weer zo’n poging staat aan te komen, om niet mee te doen. Uiteindelijk was dit interview niet noodzakelijk. Ook hypes zijn plaatselijke stortbuien: ik had nog nooit van die Haldis gehoord. En de krant had op 6 december al een mooi lang exclusief interview met Bart De Pauw in dS Weekblad. Op 9 december stelde Bart De Pauw ‘zijn nieuwe fictiereeks De biker boys voor’ (DS Online). Op 20 december dan weer verscheen er een interview met de regisseur (‘een televisieprogramma dat de sterren van het firmament kan blazen’). Diezelfde dag stond het programma in de tv-tips: ‘Dit zou weleens het programma van het jaar kunnen worden.’ En ja hoor, twee dagen later, de recensie in ‘De postenpakker’: ‘het beste programma van het jaar’ (DS 22 december). En, hola, wéér een dag later: ‘De biker boys, met veelbesproken fixer Haldis, lokt bijna 1,4 miljoen kijkers. Bart De Pauw (maakt) zijn beste start ooit sinds zijn exit bij Woestijnvis’ (DS 23 december). Op 27 december staat het wéér in de tv-tips. En op 3 januari nog eens! En gelukkig lezen we op 5 januari ‘de waarheid achter de ontmoeting tussen Bart De Pauw en Lionel Messi’ (DS Online). Spijtig, het was niet de echte.

Ik denk dat ik ondertussen wel weet dat dat programma bestaat.

INFO

De ombudsman houdt de redactie van De Standaard wekelijks een spiegel voor. Opmerkingen over journalistiek in De Standaard kan u melden via ombudsman@standaard.be en via www.standaard.be/ombudsman, waar u ook links vindt naar zijn Facebook- en Twitterpagina (@OmbudsDS)