Internationale opkomst voor Einsturzende Neubauten in Diksmuide
Foto: Koen Bauters

Op een historische locatie in Diksmuide speelde de Berlijnse band Einsturzende Neubauten een indrukwekkende performance over de trauma’s van oorlogslawaai.

Geen hotelkamer was nog vrij, auto’s moesten tot ver van de concertplek parkeren. Het kleine Diksmuide werd, honderd jaar na de slopende belegering door het Duitse leger, belegerd door een internationaal concertpubliek. Voor de wereldpremière van ‘Lament’ waren mensen uit 21 landen opgedaagd. Ze vormden een wonderlijke mix van die-hard fans uit heel Europa met lokale bezoekers en Belgen.

Einsturzende Neubauten is dan ook een semi-legendarische band. Pioniers van de industriële rock, hebben ze een nog steeds onaangetaste reputatie om muziek, theater en avantgarde te versmelten. Dat de provincie West-Vlaanderen hen opnam in zijn programma GoneWest om de Eerste Wereldoorlog te evoceren, was een meesterzet.

De groep leverde een solide performance af. Een volledig nieuwe lappendeken van songs en instrumentale stukken, losjes georganiseerd vanaf de opkomst van het oorlogsgeraas (’Kriegsmaschinerie’) over een middenstuk met veel reflectie en aparte verhalen, tot een conclusie (’How did I die’) en een eindspel dat naar 1918 verwees.

Op het podium stonden niet enkel de klassieke instrumenten van een rockband, maar vooral ook veel metaal. De groep staat al decennia bekend om zijn intense gebruik van metalen voorwerpen, die bewerkt worden met percussiesticks en elektrische apparaten. Maar het leidde zelden tot groot gedruis, veeleer tot een poëtische symfonie en veel introspectie van zanger Blixa Bargeld.

Bargeld stelde de cyclus samen vanuit zijn eigen interesse en bewogenheid, en kroop soms diep in de geleverde teksten. Soms was hij de Duitse keizer zelf, dan weer een (gefingeerde) Vlaamse soldaat, ten slotte alle slachtoffers. In het intense slotstuk ‘How did I die’ pleitte hij voor de weerstand van de menselijke geest om de gruwel van de oorlog te boven te komen. Waarna hij treffend, in de mantel van Marlene Dietrich, ‘Sag mir wo die Blumen sind’ zong.

De performance was een wereldpremière die nu op tournee gaat in heel Europa. In Diksmuide stond ze zo ver dat er enkel nog detailfouten te noteren waren. Een grappige simulatie van het morbide telegramverkeer tussen de neven Nicolas 1 en Wilhelm 2 leunde op een electrobeat, die te luid was om de teksten te verstaan. Een paar songs van Afro-Amerikaanse soldaten kregen een te monotone koorzang mee. Misschien zouden sommige instrumenten, zoals een prikkeldraadharp, wat zichtbaarder mogen zijn.

Maar het was vooral een topavond voor GoneWest: een nokvolle loods, die symbolisch staat op de plek waar het vierde Duitse leger destijds bleef steken. Een uitstekende première. En voor Einsturzende Neubauten een significante beweging. Na meer dan dertig jaar stelt de groep zijn taaleigen ten dienste van een groter verhaal, van de geschiedenis, en niet van zichzelf. Daar kon enkel een lange ovatie op volgen.

‘De cd ‘Lament’ is nu uit op Mute.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig