Luxebijlagen in besparingstijd
Tom Naegels

Terwijl de krant schrijft over besparingen en bezuinigingen, brengt het magazine een luxespecial. Beetje wrang? Ongepast? Het is een typisch spanningsveld tussen de twee concepten, schrijft Tom Naegels, al begrijpt hij de oprispingen wel.

Ook lifestyle is politiek. Dat merk je nog het best als een krant, op de dag dat de regering – pardon: de blankemannenregering – op de voorpagina wordt voorgesteld, ook een luxe-editie van het Magazine publiceert – pardon: het ‘weergaloos, waanzinnig, weelderig’ ja ‘dubbel en dikke luxenummer’, zoals het op diezelfde voorpagina werd aangekondigd.

Beide hebben in principe niets met elkaar te maken. Sterker: het Magazine, het lifestyleblad van De Standaard, is expliciet bedacht als een tegengewicht voor de krant. Waar de krant ernstig is, daar doet het Magazine luchtig, waar de krant vaak somber is, daar is het Magazine optimistisch, waar de krant schrijft over de moeizame en vaak gewelddadige strijd van het Egyptische volk voor vrijheid en zelfbeschikking, daar merkt het Magazine op dat de stranden er nog altijd even zacht knisperen onder je blote tenen. (Oké, dat laatste was geen faire boutade. De redactie van dS Magazine laat weten dat ze inderdaad positieve reisreportages publiceert, maar nooit over conflictgebieden. Er ligt al een jaar een reisverslag klaar over Egypte, maar zolang het daar onrustig is, wordt het niet geplaatst.)

Hedonisme

Die tegenstelling blijkt niet altijd makkelijk vol te houden. Geregeld ontvang ik post van lezers die zich ergeren aan het hedonisme van het Magazine, en nu de krant gevuld wordt met berichten over langer werken, indexsprongen en superdatabanken voor wanbetalers, kwam de nadruk op ‘weergaloze luxe’ op sommigen ongepast over. ‘Het zal u niet ontgaan zijn dat we in een politiek klimaat leven waarin besparen, inleveren en jezelf behelpen de ordewoorden zijn’, zo schrijft een lezer. ‘Het is moeilijk om de keuze voor dit themanummer in deze precaire tijden niet te duiden als cynisch of weinig fijngevoelig.’

Chef dS Magazine Stijn De Wolf begrijpt die kritiek. ‘Zeker als je de combinatie op de voorpagina ziet. Maar dat magazine is geen commentaar op de actualiteit. Daarvoor is het al veel te lang geleden gepland. Dat er dit weekend een luxespecial zou verschijnen, lag al vast sinds de herfst van vorig jaar. Net zoals we nu al bezig zijn met de thema’s en verschijningsdata voor de specials van 2015. Wat er die week in de actualiteit zit, daar hebben we geen controle over.’

Niettemin: ook in de herfst van vorig jaar stond de krant natuurlijk al vol over dode bootvluchtelingen en relanceplannen voor de slabakkende economie. Het gaat gewoon om een structurele spanning tussen twee media-concepten, die ook een ideële spanning creëert: wat bedoeld is als weldadig escapisme – de boog kan niet altijd gespannen staan, na IS en Michel I wil een mens eens dromen – kan ook overkomen als een welgemeende fuck you. Spijtig voor de groeiende groep Belgen die moeite heeft om zijn schulden af te betalen (DS 14 oktober) , maar heden vertelt Gilles (25), schilder, over zijn Rolex (Luxe XL, 11 oktober) .

En je kan zeggen: de paradoxen van een krant weerspiegelen die van onze cultuur, we zijn nu eenmaal mensen die eerst keihard knikken als Dirk De Wachter ons vertelt dat we niet altijd zo mogen smachten naar het onbereikbare, en die vervolgens likkebaardend lezen over een nacht in de presidentiële suite.

Guilty pleasures

Je kan zelfs zeggen dat het onbehagen daarover een wezenlijk kenmerk is van die cultuur – een onbehagen, overigens, dat ook sprak uit de columns van redacteurs Tom Heremans (‘Luxe zijn overbodige dingen die veel geld kosten’), Ingeborg Deleye (‘Luxe is elke reis waarop ik handdoeken zonder gaten gebruik’) en An Olaerts (‘Geen talent voor luxe’). Schrijven over luxe is spotten met luxe, terwijl je ernaast luxe etaleert. De middenklasse fêteert en relativeert de eigen guilty pleasures.

Maar ik begrijp goed dat lezers het daar moeilijk mee hebben; dat ze van de krant, en wellicht ook van zichzelf, meer idealisme, minder postmoderne ironie verwachten.

INFO

De ombudsman houdt de redactie van De Standaard wekelijks een spiegel voor. Opmerkingen over journalistiek in De Standaard kan u melden via ombudsman@standaard.be en via www.standaard.be/ombudsman, waar u ook links vindt naar zijn Facebook- en Twitterpagina (@OmbudsDS)