‘Niet evident om asielaanvragen weer te doen dalen’
Dirk Van Den Bulck, commissaris-generaal voor de vluchtelingen en staatlozen. Foto: bdw

Als de nieuwe regering het aantal asielaanvragen weer naar beneden wil, moet ze beseffen dat dat niet evident zal zijn. ‘We leven in een andere realiteit’, zegt commissaris-generaal Dirk Van Den Bulck.

In september werden 1.797 asielaanvragen in ons land ingediend, dat is 21 procent meer in vergelijking met september vorig jaar. Het is al de vierde maand op rij dat het aantal asielaanvragen stijgt. Daarmee ligt het aantal asielaanvragen weer even hoog als twee jaar geleden.

Met een nieuwe federale regering in de steigers geeft Dirk Van Den Bulck, commissaris-generaal voor de vluchtelingen en de staatlozen, een duidelijk signaal: ‘Als men opnieuw gaat proberen om de asielaanvragen te doen dalen, zal dat veel minder evident zijn, in deze context zelfs niet verantwoord. We leven in een andere realiteit dan drie jaar geleden. Het beleid moet zich daaraan aanpassen.’

Die realiteit is dat nu vooral migranten uit conflictgebieden asiel aanvragen, zoals uit Syrië en Irak. ‘Mensen die volgens de Conventie van Genève recht hebben op asiel’, zegt Van Den Bulck.

‘Drie jaar geleden werden we nog geconfronteerd met veel asielaanvragen uit de Balkan, vooral om economische redenen. Door snellere procedures en ontradingscampagnes is hen duidelijk gemaakt dat het geen zin heeft om naar ons land te komen en asiel te vragen. Dat misbruik is grotendeels weggewerkt. Daar valt geen grote winst meer te rapen.’

Maakt Van Den Bulck zich ongerust over wat er in het regeerakkoord zal staan? ‘Ik weet niet wat de onderhandelende partijen van plan zijn. Ik begrijp dat men de asielinstroom wil beheersen. Ik zeg alleen dat de internationale context veranderd is.’

‘Op dit moment vertrekken veel mensen uit de asielcentra met papieren op zak, klaar om zich ergens te vestigen. Als ergens de klemtoon op zal moeten liggen, dan is het op hun integratie.’

Meer rechten voor asielzoeker

Nieuwe asielzoekers moeten gemiddeld drie maanden wachten op een beslissing. Wie uit een veilig land komt, krijgt zelfs binnen de drie weken een antwoord.

‘Er is nog een kleine achterstand van oude dossiers, waardoor de procedure gemiddeld wat langer duurt. Maar we hebben hier al veel inspanningen gedaan’, zegt Van Den Bulck. Lees: nog beter doen, wordt moeilijk.

‘Er kan geen sprake van zijn om mensen het recht te ontzeggen om asiel te vragen. Dat zou indruisen tegen het internationaal recht. Meer zelfs, als gevolg van Europese regels zullen we de komende jaren nog meer garanties voor asielzoekers in onze wetgeving moeten inbouwen. Zo zal er van elk gehoor van een asielzoeker een opname moeten worden gemaakt of zullen we aan hem het verslag van het gehoor moeten voorlezen, zodat hij kan controleren of we zijn verhaal correct hebben genoteerd. Hierdoor zal het meer tijd vergen voor we in een dossier een beslissing zullen kunnen nemen.’

Pittig detail: enkele jaren geleden kreeg het commissariaat-generaal extra personeelsleden, zodat de asielcrisis sneller kon worden bedwongen. ‘Dat ging om bijna honderd mensen’, zegt Van Den Bulck. ‘Door allerhande lineaire besparingen en niet-vervangingen zijn veel van die extra middelen ondertussen weer afgeroomd. Ondertussen hebben we wel bevoegdheden bijgekregen en is de instroom weer gestegen.’

Of het aantal asielaanvragen de komende maanden zal blijven stijgen, blijft moeilijk te voorspellen. België ontsnapt in elk geval niet aan de Europese trend.