N-VA trok meeste veranderende kiezers aan
Bart De Wever op de laatste verkiezingsdag. Foto: Didier Lebrun/Photo News

Tussen verkiezingen van 2010 en 2014 veranderde 41 procent van de kiezers van partij. N-VA profiteerde daar het meest van, blijkt uit onderzoek van Partirep.

Partirep, een interuniversitair onderzoeksproject van onder meer UA, VUB, ULB en KU Leuven, onderzocht in de aanloop naar de verkiezingen van 25 mei het stemgedrag van de Belgen. Aan de hand van gegevens die onder meer uit de Stemtest werden gehaald, presenteren ze nu hun bevindingen.

De opvallendste daarvan is het partijverloop: 41 procent van de kiezers stemde in mei 2014 op een andere partij dan bij de verkiezingen van 2010. In Vlaanderen profiteerde vooral N-VA van dat grootte verloop. In Wallonië veroorzaakten die vele partijwissels een versplintering van de linkse stem.

De Nieuw-Vlaamse Alliantie kon op 25 mei 72,8 procent van haar kiezers uit 2010 behouden. 44,4 procent van het Vlaams Belang-electoraat stapte over naar N-VA. Maar ook bijna 3 op de tien Open VLD-kiezers (29,7 procent) kozen voor de partij van Bart De Wever. Bij de CD&V ging het om 17,5 procent.

Proteststemmen

De drie traditionele partijen konden ruim de helft van hun kiezers behouden, terwijl het Vlaams Belang amper drie kiezers op de tien kon behouden.

Een deel van het succes van N-VA is te verklaren door de ontevreden kiezers: hun proteststem gaat vooral naar Vlaams Belang en N-VA. De Waalse ontevreden kiezers - die talrijker zijn dan de Vlaamse - kleurden vooral het bolletje van PTB-Go.

Gebroken partijfamilies

De tijd van nationale partijen met een Vlaamse en Waalse vleugel ligt al lang achter ons. Maar de afgelopen verkiezingen hebben volgens Partirep ook aangetoond dat de Vlaamse en Waalse partijen van eenzelfde familie inhoudelijk niet meer overeenkomen. Zo staat CD&V dichter bij N-VA dan bij de Franstalige christendemocraten van CDH. En de PS is meer verwant met Ecolo dan met SP.A.

Daarvoor baseren de onderzoekers zich op de keuzes van de partijen bij het opstellen van de Stemtest.

Partirep is een onderzoekspoel bestaande uit onderzoekers van de Universiteit Antwerpen, de VUB, ULB, Universiteit Leiden, KU Leuven, de Université Catholique de Louvain en de Universität Mannheim.