Krijgen we een super-commissie?
Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Foto: AFP

De nieuwe Europese Commissie wordt er een van zwaargewichten. Mogelijk krijgen we de meest ambitieuze Commissie sinds Jacques Delors (1985-1994).

In zijn tweede termijn als Commissievoorzitter heeft de Portugese christendemocraat José Manuel Barroso vooral aan financieel crisismanagement gedaan. Verwacht wordt dat Juncker voor een ‘frisse wind’ zal zorgen en een koerswijziging zal inzetten met meer aandacht voor groei en investeringen. Veelbetekend is dat de post van Economische en Monetaire Zaken naar een sociaal-democraat gaat. Onder Barosso was dat de liberaal Olli Rehn.

Junckers aanstelling verliep bovendien anders dan bij zijn voorganger. Waar Barroso nog de kandidaat van de Europese regeringsleiders (de Europese Raad) was, is Juncker door het Europees Parlement naar voren geschoven. Dat moet de Commissievoorzitter meer democratische legitimiteit geven, wat mogelijk machtsverlies voor de Europese Raad betekent.

De zwaargewichten

De nieuwe Commissievoorzitter is er alvast in geslaagd om een ploeg van zwaargewichten bijeen te sprokkelen. Bijna alle nieuwe commissarissen zijn premier of minister geweest in hun land. Dat maakt dat ze van bij het begin met gezag kunnen spreken in de verschillende hoofdsteden. Günther Oettinger, Pierre Moscovici, Frans Timmermans, Jyrki Katainen. Het zijn namen die ook buiten hun landsgrenzen niet onbekend klinken.

Juncker zelf is bovendien een ervaren Europa-veteraan die voor een sterke Unie pleit, de reden waarom de Britse premier David Cameron hem liever geen voorzitter zag worden. De man heeft een uitgebreid netwerk en hij wordt alom gerespecteerd.

De nieuwe Commissie telt evenveel vrouwen als de vorige: negen op de 28 commissarissen. Dat ging behoorlijk moeizaam. Juncker heeft zijn vrouwelijke commissarissen, onder wie Marianne Thyssen, een zware portefeuille beloofd. Een belangrijke vernieuwing in de werking van de Commissie wordt de introductie van een comité van vicepresidenten. Juncker wil dat er zes vicepresidenten komen die elk een belangrijk beleidsdomein overschouwen.

De Europese Commissie kreeg onder Barosso vaak het verwijt dat ze te braaf was. De ervaring en het gezag van Juncker en zijn ploeg kunnen een voorbode zijn van een sterker bestuur. Zoals in de hoogdagen van Jacques Delors, die aan de wieg van de economische en monetaire integratie stond.