Stroompanne zal Antwerpen harder treffen dan Brussel
Foto: Photo News

Een nationale stroompanne op een gewone winterdag kost onze economie tot 120 miljoen euro per uur. De potentiële schade is daarbij veel groter in Antwerpen dan in Brussel. Duurt de panne langer dan 8 uur, dan zal de schade exponentieel toenemen en dreigen echt zware gevolgen. Dat blijkt uit een recent rapport van het Federaal Planbureau.

Hoeveel schade loopt de Belgische economie op als plots in het hele land het licht uitgaat? Omdat die vraag door het uitvallen van de kernreactoren Doel 2 en Tihange 3 steeds realistischer werd, heeft het Federaal Planbureau dit voorjaar een nieuwe impactstudie gedaan naar de gevolgen van zo’n nationale stroompanne. Nu ook Doel 4 langdurig stilligt, wordt het rapport opnieuw brandend actueel.

Verkeer, internet, aardgas

Niet het minst omdat de resultaten niet echt bemoedigend zijn. Volgens het Planbureau zal niet alleen het licht uitvallen, maar dreigen er ook verkeersproblemen door het uitvallen van treinen, trams, verkeerslichten en wegsignalisatie. Liften en warmtepompen zullen stilvallen en ook het telefoon- en internetverkeer dreigt grondig verstoord te worden. De zendmasten voor mobiele telefoons werken namelijk op stroom, net als de glasvezelkabels en de servers die nodig zijn voor het internet. Zelfs de voorziening van aardgas is alleen mogelijk via elektriciteit, die bijvoorbeeld nodig is voor de compressiestations.

Volgens de berekeningen van het Planbureau zal een volledige black-out in België – tijdens de werkuren en op een gewone winterdag – een totale maatschappelijke en economische schade veroorzaken van ongeveer 120 miljoen euro per uur. Althans, dat is de schatting voor het eerste uur, wanneer het verrassingseffect voor extra hoge kosten zorgt. Met als meest frappante voorbeeld ongelukken door het uitvallen van verkeerslichten in drukke stedelijke gebieden.

Gewenningseffect

Als de stroom langer uitvalt, treedt er volgens de specialisten van het Federale Planbureau een ‘gewenningseffect’ op. Dat zorgt er wellicht voor dat de eerstvolgende uren de kosten dalen naar zo’n vijftig miljoen euro per uur.

Maar de stroomonderbreking mag wel niet te lang duren. Want na om en bij de acht uur zonder stroom neemt de schade weer exponentieel toe. Veel langer kunnen noodgeneratoren en bepaalde industriële processen de stroomuitval niet compenseren en dreigt een ‘ramptoestand’. Zo kan een diepvriesbedrijf de stroom die koelkasten aandrijft, maar voor enkele uren onderbreken, waarschuwt het rapport. Als de panne te lang duurt, lopen de temperaturen op en dreigt het voedsel te bederven. Een langdurige stroompanne kan volgens het rapport ook een ‘rampzalig effect hebben’ op hulpbehoevenden, bijvoorbeeld in rusthuizen, omdat hun veiligheid en dagelijks functioneren sterk afhangen van elektrische apparaten.

Belangrijk is ook het moment waarop de stroompanne optreedt, en de weersomstandigheden. Een panne op een winterochtend tijdens een werkdag is veel ernstiger dan op een zonnige zomermiddag tijdens het bouwverlof, of ’s nachts. Buiten de werkuren valt de schade tijdens het eerste uur bijvoorbeeld terug naar 55 miljoen euro.

Antwerpen kwetsbaarst

De Belgische industrie wordt volgens het rapport het ergst getroffen door een stroompanne, zij draait op voor de helft van de kosten. Met als voornaamste gevolgen dure herstellingswerken aan kapitaalgoederen en het uitbetalen van tijdelijk technisch werkloos personeel. De schade van de gezinnen blijft beperkt tot vijf procent van de kosten.

De provincie Antwerpen zal veruit het meeste schade oplopen, niet toevallig de provincie waar de bedrijven het meeste toegevoegde waarde creëren en waar het meest mensen wonen. Het rapport schat dat een panne Antwerpen 25 miljoen euro kost tijdens het eerste uur. Dat is opmerkelijk meer dan de geschatte schade in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (15,67 miljoen euro) en Oost- en West-Vlaanderen (respectievelijk 15,05 en 14,02 miljoen euro).