Beste Michaël Borremans,
Michael Borremans bij ‘The angel’, een van de blikvangers uit As sweet as it gets. Foto: Photo News

Als het van Michaël Borremans afhangt, reist zijn overzichtstentoonstelling ‘As sweet as it gets’ naar Tel Aviv. De kunstenaar keurt de acties van het Israëlische leger af, zegt hij, maar hij wil niet weglopen.

Als Borremans daar toch is, vindt Alain Platel, moet hij misschien ook een bezoek aan de andere kant van de tunnels te brengen.

Met de dood in het hart verneem ik dat uw formidabele overzichtstentoonstelling na Brussel naar Tel Aviv reist. Er heerst nog wat twijfel rond die onderneming, maar die draait niet om de vraag of het verstandig of wenselijk is nu naar Israël te trekken, maar wel om de vraag of de veiligheid gegarandeerd is.

Allicht denkt u nu dat ik u zal verzoeken om niet naar Israël te gaan. Uit protest tegen de derde Gaza-oorlog in zes jaar. Om Israël duidelijk te maken dat niemand dat sprookje van de enige democratie in het Midden-Oosten nog gelooft. Dat niemand nog gelooft dat een normale staat gebaseerd kan zijn op etnisch-religieuze fundamenten die bepalen dat wie deel uitmaakt van die groep bepaalde rechten heeft die ontzegd worden aan wie er geen deel van uitmaakt. Een staat die op basis van dat idee een ander volk bezet, fnuikt, gevangen zet, verjaagt, en bij tijd en wijlen doodt of probeert uit te moorden.

Ik ga niet naar Israël. Het is de gedragslijn die Les Ballets C de la B gekozen heeft. In 1999 is voor het laatst een voorstelling van het gezelschap in Israël gespeeld. Wij willen niet betrokken worden, van ver of van dichtbij, bij instituten die verbonden zijn aan en gefinancierd worden door Israëlische regering. Maar het heeft ons nooit belet te werken met joodse dansers, Israëlische, ex-Israëlische of uit de diaspora.

Wij onderschrijven de BDS (Boycot, Sanctions and Divestment), een beweging die probeert op die manier te wegen op de Israëlische politiek. Dat BDS Israël raakt, bewijst een recente wet die promotie van BDS in Israël – elke dag meer populair bij de 20 procent Palestijnen die burgers zijn van Israël – strafbaar maakt. Het culturele onderdeel ervan, de Palestinian Academic en Cultural Boycot of Israel (PACBI), lokt veel discussie uit, ook onder diegenen die Palestina steunen.

Tom Lanoye stelde onlangs nog vragen bij een culturele boycot (DS 5 augustus) , KVS ondertekent BDS niet zolang de procedure niet transparant en aanvechtbaar is, Lukas Pairon van Music Fund die regelmatig in Gaza werkt, is radicaal tegen. Ik zal u niet vragen de weg van de boycot te bewandelen.

Wat ik u wil vragen is: ga naar Gaza. En breng ook uw werk naar Gaza. Er is één schilderij van Picasso dat u is voorgegaan naar de Bezette Gebieden – een logistieke krachttoer. Wanneer u in Israël bent, breng een bezoek aan Gaza. Ga met eigen ogen kijken wat er aan de hand is, spreek met artiesten in Gaza, over hun werk en hun leven en hun perspectieven, hoe zij hun werk kunnen tonen.

En dat wil ik niet alleen aan u vragen, maar aan een symbolisch aantal van honderd artiesten. Ga naar Gaza, doorbreek het isolement waarin bezetting en blokkade en oorlog deze dichtbevolkte strook land gevangen houden. Ga kijken of wat politici en media ons voorhouden, waar is. Kom het ons nadien vertellen. In uw geval: als Michaël Borremans of als een Borremans, maakt niet uit.

In 2001 lanceerden Palestijnse kunstenaars een oproep: ‘a 100 artists for Palestine’. Ik heb, samen met vele anderen, gehoor gegeven aan die oproep. Ik heb Ramallah bezocht terwijl het herbezet was door het Israëlische leger; ik heb er bevlogen kunstenaars en activisten ontmoet waaronder Omar Barghouthi, toen artistiek leider van het dansgezelschap El Funoun, vandaag de drijvende kracht achter BDS. Het heeft mijn blik op het conflict in grote mate gevormd. Ga spreken met de kunstenaar die onder het bommengeweld leeft, onder de blokkade en die aangewezen is op gesmokkelde verf en dito canvas dat veel te duur betaald is. En vraag u af of ook u geen tunnel zou graven indien slechts een hek u zou scheiden van uw bestemming.