BLOG. Jamie Oliver en de shitty Braziliaanse brigadeiros
Foto: Caroline Bittencourt
Het dessert waar iedereen in Brazilië op verlekkerd is - klein en groot, arm en rijk - is een brigadeiro. De zoetigheid, gemaakt van gecondenseerde melk, boter en chocolade, wordt geserveerd op kinderfeestjes, trouwerijen en verjaardagen. Een brigadeiro is vaak het eerste snoepje dat een Braziliaans kind te proeven krijgt en iedereen heeft er warme herinneringen aan. Het is een nationaal symbool, zoals carnaval, caipirinha en voetbal.

Groot was de schok toen Jamie Oliver tijdens zijn bezoek aan Brazilië - drie weken geleden - beweerde dat een brigadeiro naar shit smaakt. De Britse chef deed de uitspraak tijdens het gekende televisieprogramma Saia Justa waarin hij een reeks typisch Braziliaanse gerechtjes moest proeven. De bevroren açaibessen en het sap van suikerriet vond hij delicious. De quindim (een dessert gemaakt van kokosnoot en eieren) en de brigadeiro vielen niet in de smaak. Oliver deed geen moeite om zijn afkeur weg te steken en omschreef de brigadeiro als volgt: 'all a load of old shit, fuckin' horrible'. Brigadeiros bevatten volgens Oliver te veel suiker, en een gezond dieet is een stokpaardje van Oliver.

Het land stond in rep en roer. Er wordt de Britse chef een gebrek aan respect voor Brazilië en andere culturen verweten. Een enkeling riep op Facebook zelfs op om het restaurant dat Oliver binnenkort wil openen in São Paulo te boycotten. Een Braziliaan is vriendelijk en hartelijk, maar o wee als je aan zijn brigadeiro komt.

Om eerlijk te zijn, ga ik akkoord met Oliver: een doorsnee brigadeiro is niet lekker. Te zoet, te plakkerig, te bweirk. Ook Juliana Motter, oprichtster van Maria Brigadeiro, de meest gekende brigadeirozaak in São Paulo, geeft de Brit gelijk. 'Waarschijnlijk kreeg Jamie een slecht exemplaar voorgeschoteld. Eentje gemaakt met artificieel cacaopoeder in plaats van echte chocolade. Een brigadeiro moet dagvers zijn en gemaakt worden met topproducten. Dan verhoogt de kwaliteit aanzienlijk.'

Motter maakt brigadeiros gourmet. Als iets 'gourmet' is, weet je dat het product van een hoog niveau is. (Hoewel er misbruik van het woord wordt gemaakt.Tegenwoordig is alles gourmet). In 2007 startte Juliana met het produceren en verkopen van brigadeiros. Ze is niet de uitvindster van de zoetigheid - het recept werd voor het eerst klaargemaakt door een Portugese doceira in de jaren 40 - maar wordt erkend als de vrouw die het dessertje heropwaardeerde en naar een hoger niveau tilde. In haar zaak in Pinheiros kunnen klanten kiezen uit 40 smaken, gaande van een 'tradicional' tot eentje met cachaça of Siciliaanse citroen. Op een rustige dag gaan er zo'n 3.000 brigadeiros de deur uit. In het atelier wordt alles met de hand klaargemaakt.

Wanneer ik zin heb in goede chocolade - schaars in Brazilië - ga ik naar Juliana's winkeltje. De ene brigadeiro smaakt al lekkerder dan de andere. Motter gebruikt voor haar creaties Belgische en lokale chocolade, artisanaal bereide doce de leite en uit Sicilië geïmporteerde pistachenoten. Mocht Jamie ooit langs Juliana's atelier passeren, hij zou vast zijn woorden over de shitty brigadeiros terugnemen. 

Kim De Craene-Bombonati werd verliefd op een Braziliaan, trouwde met hem en schippert daardoor al twee jaar tussen Antwerpen en het goed 9.700 kilometer verder gelegen Braziliaanse São Paulo.