Internationale onderzoekers zijn op de plaats waar vlucht MH17 is neergestort aangekomen, na goedkeuring van de rebellen in Oost-Oekraïne. Het is nog steeds niet helemaal duidelijk waarom het toestel van Malaysia Airlines neerstortte. De VN-Veiligheidsraad vraagt een internationaal onderzoek.

Een passagiersvliegtuig crasht in een oorlogszone, gecontroleerd door een separatistische groep. Wat nu? Voor Oekraïne en Rusland is het al duidelijk wie verantwoordelijk is voor de neergehaalde vlucht MH17 van Malaysia Airlines: de andere partij. Maar voor de rest van de wereld blijft de vraag: wie haalde het vliegtuig neer? 

Dus roept iedereen om het hardst om een onafhankelijk internationaal onderzoek. Maar de omstandigheden zijn niet evident: de brokstukken zijn uitgespreid over een gebied met een straal van vier kilometer. Journalisten, kijklustigen en rebellen kunnen bewijsmateriaal makkelijk aanraken of meenemen als ze willen.

Een positief signaal is dan weer dat vrijdagmiddag 30 medewerkers van de OVSE met een helikopter naar de plek gevlogen zijn waar de Boeing is neergestort. Het gaat om een team medewerkers dat in Oekraïne was voor een waarnemingsmissie. Pro-Russische separatisten belemmeren hun werk wel, zo zegt een Zwitserse diplomaat.

De Amerikaanse president Barack Obama zegt dat het toestel door een raket geraakt is die is afgeschoten vanop door rebellen gecontroleerd gebied.

Zwarte doos

Naar de locatie van de zwarte doos is het gissen. Het zijn er twee, maar waar die zijn, is weet blijkbaar niemand. Op het Oekraïense ministerie van Noodsituaties klonk het vrijdag dat de twee zwarte dozen van het vliegtuig van Malaysia Airlines zijn gevonden door medewerkers. 'Maar het is niet duidelijk waar ze op dit moment zijn.'

Separatisten in de regio hadden aanvankelijk verklaard dat de dozen gevonden waren, maar Borodaj ontkent dat inmiddels. Moskou spreekt met klem tegen dat het ambities heeft om de zwarte doos in handen te krijgen.

Nog een obstakel is dat de Volksrepubliek Donetsk niet stopt met vechten. Geen staakt-het-vuren, zegt leider Borodaj. Het bewijs is er al vrijdagmiddag: in de stad Loegansk zouden vrijdag minstens twintig burgers zijn gedood, volgens het gemeentebestuur.

De druk wordt nochtans sterk opgevoerd om een onderzoek mogelijk te maken. De Amerikaanse president Barack Obama vroeg om een wapenstilstand. 

Geen noodsignaal

'We moeten en we zullen uitzoeken wat er precies is gebeurd met deze vlucht’, verklaarde premier Razak in een officieel statement vrijdag. Zeker is dat het vliegtuig geen noodsignaal uitzond voor het neerstortte. Dat zou een extra aanwijzing kunnen zijn dat het niet ging om pech of een ongeluk.

Met het vliegtuig dat neerstortte waren er ook nog nooit incidenten geweest. Er waren nooit technische problemen en het toestel had op 11 juli nog een inspectie ondergaan. 'De volgende controle zou op 27 augustus plaatsvinden. Het vliegtuig is gebouwd in 1997 en vloog dus 17 jaar', aldus Malaysia Airlines. Het vliegtuig vloog in totaal 75.322 uren tijdens zijn bestaan. Alle communicatiesystemen werkten en de 282 stoelen aan boord waren van de Boeing 777-200.

Onderzoek

Vanuit de hele wereld krijgt Nederland steun voor een onafhankelijk, internationaal onderzoek naar de toedracht van de vliegtuigcrash in Oekraïne. Aan boord van het vliegtuig zaten 189 Nederlanders. Volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is er overeenstemming dat onderzoekers vrij toegang moeten krijgen tot het gebied waar het toestel is neergestort en dat ze daar geheel ongehinderd onderzoek moeten kunnen doen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft vrijdag opgeroepen tot een "volledig, diepgaand en onafhankelijk internationaal onderzoek" naar het neerhalen van het Maleisische vliegtuig in Oekraïne. De raad riep alle conflictpartijen op onderzoekers toegang tot de plek van de ramp te geven. In de unaniem aangenomen verklaring wordt erom gevraagd dat de schuldigen verantwoording afleggen.

Premier Di Rupo vraagt dat er 'volledige klaarheid komt over de precieze omstandigheden van deze tragedie en dat de verantwoordelijken snel worden geïdentificeerd en berecht'. Het federaal parket opent een vooronderzoek naar de crash. 'Op dit moment proberen we zoveel mogelijk informatie te verzamelen', zegt de parketwoordvoerster.