Dementie ook in België belangrijkste doodsoorzaak in de toekomst?
Foto: VUM

Dementie zal in 2030 de belangrijkste doodsoorzaak zijn, althans in Nederland. Dat blijkt uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat vandaag werd voorgesteld. ‘In België lijden 165.000 mensen aan dementie. In Vlaanderen leven naar schatting 100.000 mensen met dementie. Tegen 2050 zal dit aantal verdubbelen’, aldus Olivier Constant, communicatiemedewerker van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen.

Uit De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 van het RIVM blijkt dat het aantal mensen dat zal overlijden aan de gevolgen van dementie sterk zal toenemen in Nederland. In 2012 stierven bijna 10.000 mensen aan dementie. In 2030 zou dit verdubbelen naar ruim 21.000. De eigenlijke doodsoorzaak kan een longontsteking zijn of de gevolgen van een val. Mensen met dementie hebben een zwakker systeem, waardoor de kans groter is dat ze door deze aandoeningen sterven.

Tot 2011 waren longkanker en hartziekten de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland. Toch verwacht het RIVM dat de sterfte aan deze aandoeningen zal dalen. Uit cijfers van 2013 blijkt ook dat vier op de tien mensen chronisch ziek zijn. Het aantal mensen met overgewicht blijft stabiel. Vermoedelijk leidt toenemende vergrijzing in Nederland ertoe dat meer mensen aan dementie zullen sterven. Het aantal 65-plussers zal in 2030 toenemen tot 24 procent. In 2012 was dit 16 procent.

Belgische context

Jan Steyaert, wetenschappelijk medewerker van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, benadrukt dat ‘cijfers voor zowel Nederland als Vlaanderen laten zien dat dementie een belangrijke uitdaging is en nog zal worden voor ons zorgsysteem’. Ook hij nuanceert dat ‘dementie zelf niet de eerste doodsoorzaak is en dat wellicht ook niet snel zal worden. Mensen op oudere leeftijd sterven bijvoorbeeld aan longontsteking of hartfalen’, klinkt het.

Hij voegt eraan toe dat de voorspelde toename van dementie geen onoverkomelijk iets is. ‘Uit onderzoek van vorige zomer bleek duidelijk dat nieuwere generaties ouderen door betere voeding en meer beweging in mindere mate of trager dementie krijgen. Nu gezond leven kan dus veel betekenen voor het aantal personen met dementie in de toekomst’, aldus Steyvaert.

Olivier Constant, communicatiemedewerker van het expertisecentrum, stelt ook dat de belangrijkste uitdaging blijft om vooral die personen die nu dementie hebben, te ondersteunen. ‘Los van het feit of dementie al dan niet wordt beschouwd als doodsoorzaak nummer 1, is het vooral nodig om er als maatschappij mee te leren omgaan. Dementie zal in de nabije toekomst de uitdaging worden, niet alleen voor de zorgsector, maar voor alle sectoren. Zolang er geen medicijn is gevonden, bewijzen deze cijfers dat we vooral nog meer nadruk moeten leggen op zorg.’

Het expertisecentrum benadrukt ook dat jongdementie in België niet mag onderschat worden, omdat daar het taboe en de stap naar hulpverlening nog het grootst zijn. Er is sprake van dementie op jonge leeftijd wanneer het dementiesyndroom ontstaat voor de leeftijd van 65 jaar.