Wie zijn de IS-strijders?
Isis-strijders aan een checkpoint in Mosul. Foto: REUTERS

De soennitische jihadi's van IS (de ‘Islamitische Staat’) veroveren hele gebieden in Syrië en Irak. Wie zijn de rebellen die zelfs voor Al-Qaeda te ver gaan?

Aan de opmars van IS, voordien ISIS (Islamitische Staat in Irak en Syrië), gaat een lange voorgeschiedenis vooraf. Nadat de Amerikaans-Britse invasie van 2003 de hele staatsstructuur van Irak had geëlimineerd, kregen de invasietroepen aanvankelijk vooral af te rekenen met ‘Al-Qaeda in Irak’, een soennitische onderafdeling van het wereldwijde netwerk van Osama bin Laden.

De Iraakse burgeroorlog die daarna volgde, raakte ten dele opgelost toen de VS en de verkozen Iraakse premier, Nouri al-Maliki (een sjiiet), de hand reikten naar soennitische stammen in de provincie Anbar, die met hun ‘Ontwaken’ de extremisten klein kregen.

Wat er vandaag gebeurt, is nog altijd een voortzetting van een oorlog die in 2003 is begonnen. De verschillende breuklijnen tussen nationalisten en religieuze extremisten, sjiieten en soennieten en Koerden, pro-westerse kampen en pro-Iraanse, hebben sinds 2003 nooit een bevredigend antwoord gekregen.

Afsplitsing Al-Qaeda

‘Al-Qaeda in Irak’ ging opnieuw in opmars toen in buurland Syrië de vreedzame revolutie uitmondde in een gewapende strijd. Onder de naam ‘Islamistische Staat van Irak en de Levant’ raakte het al snel bekend om zijn bloedige optreden. De organisatie heeft tot doel een islamitisch kalifaat te stichten in Syrië en Irak, gebaseerd op de traditionele waarden van profeet Mohammed, met de sharia als basis van het rechtssysteem.  In juni riep de terreurbeweging een kalifaat uit in de gebieden die het controleert. Ze veranderde haar naam in Islamitische Staat.

De ‘islamitische staat’ van de groep is zozeer een toneel van onthoofdingen, martelingen en religieus extremisme, met deelname van buitenlandse jihadi’s zoals die uit België, dat de militie nu ook in Syrië massaal wordt bestreden door meer gematigde rebellengroepen.

Zelfs ‘Al-Qaeda-centraal’ brak met Isis. Maar in diezelfde periode heeft Isis zijn territorium over de grens met Irak weer uitgebreid. Het gebied dat nu in Syrië en Irak door IS wordt gecontroleerd, ziet eruit als de kaart van België, alleen minstens drie keer zo groot.

IS is daarmee de meest ‘succesvolle’ jihadistische groepering ter wereld in de recente geschiedenis, in termen van de grootte van hun territorium en militaire capaciteiten – en dat alles in de nabijheid van grote olievelden, op een boogscheut van Navo-lidstaat Turkije en nabij de poorten van Europa.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig