De verkiezingen hebben een duidelijke winnaar en verliezer opgeleverd. Een Vlaamse regering vormen lijkt vrij eenvoudig, maar op federaal niveau liggen de kaarten ingewikkeld. N-VA-voorzitter Bart De Wever maakt zich sterk dat zowel op Vlaams als op federaal niveau 'veel logische combinaties' mogelijk zijn. Premier Elio Di Rupo wees erop dat de socialistische familie de grootste blijft.

LAATSTE UPDATE: 4.34 uur

De N-VA lijkt oppermachtig, zowel op federaal (32,8%) als Vlaams niveau (31,9 %). In zijn overwinningsspeech maakte Bart De Wever duidelijk dat hij zo snel mogelijk een 'sterke en logische' coalitie wil smeden. Hij beseft dat de situatie op federaal niveau zo mogelijk nog moeilijker is geworden. Maar ook daar wil hij graag het initiatief nemen 'om te kijken wat er mogelijk is'. Zoals de kaarten nu liggen, ziet hij alvast verschillende mogelijkheden. Wat die zijn, daar wil hij nog niets over kwijt.

'We zullen de contacten maken om een sterke Vlaamse coalitie te maken en we zullen met die partners federaal aan zet komen', zei De Wever later aan zijn militanten in Antwerpen.

Die federale onderhandelingen kunnen moeilijk zijn. In Franstalig België blijft de PS (30,8 %) de grootste Franstalige partij in het Waals Parlement en de Kamer, maar ze ziet de kloof met de MR (27%) wel verkleinen. Vooral Ecolo (8,6%) moet fors inboeten en krijgt opnieuw de status van kleine partij. De grootste winnaar is de PTB-Go (5,4%) die de kiesdrempel haalt. CDH (15,2 %) wordt opnieuw de derde Franstalige partij.

Aftredend premier Elio Di Rupo wees erop dat de socialistische familie met de PS en SP.A de grootste blijft in het federale parlement. Hij zei ook dat de rechts-separatistische partijen het minder goed deden en dat de partijen die hun verantwoordelijkheid hebben opgenomen standhouden. 

Vlaamse coalities

Een regering op Vlaams niveau vormen lijkt eenvoudiger. Met respectievelijk 43 en 27 zetels hebben de ex-kartelpartners N-VA en CD&V genoeg aan elkaar om een meerderheid te vormen. Met Open VLD zouden daar 19 zetels bijkomen. Enkel N-VA en Open VLD is niet mogelijk. Ook een klassieke tripartite tussen CD&V, SP.A en Open VLD is haalbaar. De drie partijen hebben met respectievelijk 27, 18 en 19 zetels, genoeg voor een meerderheid. Op het federale vlak zijn aan Vlaamse kant nagenoeg dezelfde combinaties mogelijk. 

Vraag is wie de minister-president zal leveren. Minister-president Kris Peeters wou daarover nog geen uitspraken doen. Opvallend is dat Liesbeth Homans (N-VA) meer voorkeursstemmen lijkt te halen dan Peeters. CD&V toonde zich alvast bereid om mee te regeren. 'Wij hebben de ambitie om in de Vlaamse en federale regering het verschil te maken', speechte Kris Peeters voor zijn militanten. Hij waarschuwde ook dat de regeringsvorming op nationaal niveau niet eenvoudig zal zijn. 

Vlaams Belang krijgt klappen

De winst van de N-VA treft vooral het Vlaams Belang, dat nagenoeg overal verliezen boektOp vele plaatsen haalt ze zelfs de kiesdrempel niet. Voorzitter Gerolf Annemans, die op tien procent hoopte, reageert ontgoocheld. 'De uitslag is barslecht en doet zeer veel pijn (...) Maar het Vlaams Belang is niet dood en wij komen terug.'

Op links is Groen de winnaar. 'De winst is met twee à drie procent groter dan verwacht', zei Groen-voorzitter Wouter Van Besien. 'We hebben zicht op vier extra zetels!' De vreugde van de groenen staat in contrast met de ontgoocheling bij de SP.A. Voorzitter Bruno Tobback had de linkse stemmen liever verzameld gezien, iets waar Bart De Wever volgens hem op rechts wel in is geslaagd. Over een mogelijke regeringsdeelname wou hij zich nog niet uitspreken.

In Vlaams-Brabant speelt het 'Maggie De Block'-effect. De populaire Open VLD-staatssecretaris tilt haar partij naar een score van meer dan 22 procent, terwijl de liberalen in het Antwerpen van minister Annemie Turtelboom niet boven de tien procent komt. Voorzitter Gwendolyn Rutten vindt dat haar partij heeft standgehouden. Lijst Dedecker haalt de kiesdrempel niet. 'Mijn rol in het parlement lijkt dan ook uitgespeeld', zegt voorzitter Jean-Marie Dedecker.

In het Brussels hoofdstedelijk parlement is Open VLD de grootste Vlaamse partij. Aan Franstalige kant is een nek-aan-nekrace aan de gang tussen de PS en MR. Door technische problemen blijft een volledige uitslag nog uit.

Eurosceptische partijen in opmars

Het waren vandaag ook Europese verkiezingen. De christendemocraten en conservatieven van de Europese Volkspartij blijven ook na 25 mei de grootste politieke formatie in het Europees Parlement, zo blijkt uit de eerste projecties van de machtsverhoudingen in het halfrond. Hun boegbeeld Jean-Claude Juncker wil de leiding van de Europese Commissie nemen en kondigde reeds gesprekken met de sociaaldemocraten aan, maar de Luxemburger wil ook met andere partijen praten.

Wat vindt u van de verkiezingsuitslag? Reageer via de knop rechtsboven.