REACTIES. ‘Ons land verliest een buitengewoon staatsman'
SP.A-voorzitter Bruno Tobback. Foto: BELGA

‘Het overlijden van Jean-Luc Dehaene is een spijtig verlies voor dit land. In bijna even moeilijke tijden als vandaag heeft hij op vele manieren verantwoordelijkheid genomen’, zegt SP.A-voorzitter Bruno Tobback. 'Hij heeft in crisistijden enkele moedige en gedurfde beslissingen genomen', aldus N-VA-voorzitter Bart De Wever.

De liberale oud-premier en voormalige coalitiepartner van Dehaene in de regering (1985-1988) Guy Verhofstadt (Open VLD) prijst onder meer de pro-Europese opstelling van Dehaene. 'Het was een geweldige typ die in Europa hard gemist gaat worden.'

'Dit is een trieste dag voor België en Europa. In de eerste plaats wil ik mijn medeleven overmaken aan zijn vrouw Célie, aan zijn kinderen en kleinkinderen', zegt Verhofstadt.

'Ik heb met Jean-Luc nog berichtjes uitgewisseld na zijn behandeling tegen kanker. Ik ben dan ook helemaal met verstomming geslagen. We waren hier allemaal erg blij dat de behandeling toch blijkbaar goed verlopen was. Het nieuws van zijn overlijden is dus erg hard aangekomen. Bij mij maar zeker ook in de rest van het Europees Parlement. Ook al omdat Jean-Luc hier in huis altijd mee aan de pro-Europese kar heeft getrokken."

Verhofstadt geeft toe dat hij en Dehaene erg van stijl verschilden, 'maar een akkoord met hem was een akkoord. Recht toe rechtaan.' 'Iedereen werkte dan ook graag met hem samen. Ik heb dat zelf mogen ervaren toen ik hem opvolgde als eerste minister en met hem een erg goed contact ben blijven houden. Ik heb ook goede herinneringen aan de eerste Martens-regeringen die ik samen met heb helpen maken.'

Willy Claes (SP.A), vicepremier in de regering Dehaene I, onderhield nog steeds contact met Dehaene en schreef de CD&V'er nog een brief na diens operatie eerder dit jaar. 'Samen met Wilfried Martens was Dehaene de architect van het gefederaliseerde België', reageert Claes. 'Hij had ook een bijzondere verdienste aan de budgettaire gezondmaking van het land. Zonder financiële crisis hadden we nu een staatsschuld die onder de 80 procent van het BNP zat.'

De voormalige vicepremier noemt nog een derde, volgens hem vaak vergeten, reden waarom Dehaene nog lang zal worden herinnerd: 'Als Brussel vandaag de hoofdstad is van Europa, met de zetel van de Commissie en het Parlement, is dat voor een groot stuk aan hem te danken. Tijdens het Belgisch voorzitterschap van de EU, in 1993, is die locatie immers vastgelegd in de Europese verdagen.'
Dehaene had een zeer directe werkwijze, schetst Claes. 'Hij was een staatsman die niet hield van protocol, maar van efficiëntie', besluit hij.

Voor N-VA-voorzitter Bart De Wever was Jean-Luc Dehaene ‘een joviale en sociaalbewogen man, met een groot hart en een onvoorstelbaar politiek inzicht’. Hij wijst er ook op dat Dehaene een cruciale rol gespeeld heeft in de federalisering van het land. ‘Hij nam in crisistijden een aantal zeer moedige en gedurfde beslissingen. Zijn beleid was doorslaggevend om ons land in de jaren negentig economisch terug op orde te brengen en ons in de euro te loodsen.’

‘België plukt anno 2014 nog steeds de vruchten van het werk van Dehaene’, zegt SP.A-voorzitter Bruno Tobback. ‘Zijn overlijden is spijtig voor zijn familie en voor het land.’

Tobback denkt niet dat Dehaene nog een grote rol van betekenis had kunnen spelen in de nationale politiek. ‘Ik heb niet de indruk dat hij daar nog mee bezig was. Wel gaf hij deze en gene regelmatig nog zijn mening. Ik denk dat ze goed aan deden om daar ook rekening mee te houden.’

'Ons land verliest een buitengewoon staatsman, een ervaren gids en referentie voor veel politici', zo laat premier Elio Di Rupo weten. Hij denkt met emotie terug aan de jaren waarin hij aan de zijde van Jean-Luc Dehaene heeft gewerkt.

Elio Di Rupo: 'Jean-Luc Dehaene was een bijzondere compagnon de route met wie ik altijd in vertrouwen heb kunnen samenwerken en met wie ik ook nadien oprechte vriendschapsbanden heb behouden. Dehaene heeft België uitzonderlijke diensten bewezen, zowel op socio-economisch als op institutioneel vlak. Hij had daarnaast een duidelijke visie voor een sterker Europa dat dichter bij de burgers staat.'

Di Rupo betuigt zijn oprechte medeleven aan zijn echtgenote Célie, aan heel zijn families en aan zijn naasten.

'Ik zal Jean-Luc Dehaene herinneren als een man van oplossingen', zegt Groen-voorzitter Wouter Van Besien. 'Hij speelde een cruciale rol in de politieke geschiedenis van België. Hij wist onmogelijke situaties te ontmijnen door steeds zoek te gaan naar oplossingen.'

Van Besien leerde Dehaene persoonlijk kennen tijdens de onderhandelingen over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. 'Een intelligente en goedlachse man, die zich 100 procent inzette voor het zoeken naar oplossingen voor de institutionele en economische crisis", herinnert hij zich.

Van Besien looft de inspanningen die Dehaene als premier leverde om België naar de eurozone te leiden en diens rol in de Europese integratie. 'We betreuren het dat hij niet ten volle heeft kunnen genieten van zijn verdiende rust na de actieve politiek. Een man die nooit is gestopt met werken', besluit de Groen-voorzitter.

Als oppositieleider van Open VLD in de Kamer moest Patrick Dewael regelmatig de degens kruisen met Jean-Luc Dehaene. Toch houdt hij vooral goede en positieve herinneringen over aan de oud-premier.

'Ik heb hem vrij goed gekend, ook al was hij qua generatie nog iets ouder dan ik', zegt Patrick Dewael, die het de regering van Jean-Luc Dehaene regelmatig moeilijk maakte als fractieleider van de oppositie. 'Het is zijn verdienste dat de staatshervorming verder is doorgevoerd en dat ons land is opgenomen in de Europese monetaire unie. Daar heb ik diep respect voor.'

Dewael wist Dehaene ook als persoon wel te appreciëren. 'Hij vond ideologie minder belangrijk dan pragmatisme. Het moest vooruitgaan. Tegelijk was hij een geduldig onderhandelaar die er telkens in slaagde om een goed compromis binnen te halen. Op eerste zicht had hij misschien een harde schors, maar daar achter ging een innemende en gevoelige persoonlijkheid schuil. Mijn gedachten gaan in de eerste plaats naar Celie en de rest van zijn familie', aldus Dewael.