Brengt top in Genève soelaas?
Een Oekraïense jet vliegt boven pro-Russische activisten die een konvooi van pantservoertuigen tegenhouden in Kramatorsk. Foto: afp

Donderdag wordt in het Zwitserse Genève groot overleg georganiseerd over de gespannen situatie in Oekraïne. Voor het eerst zitten alle hoofdrolspelers aan tafel.

De top in Genève is belangrijk alleen al om het feit dat iedereen mee aan tafel aanschuift. Voor het eerst sinds de start van de crisis in Oost-Oekraïne zullen de Buitenlandministers van Oekraïne en Rusland samen met vertegenwoordigers van de Europese Unie en de Verenigde Staten overleg plegen.

Waarover zal er gesproken worden? Er wordt een uitweg gezocht om de crisis in Oekraïne te beëindigen. Sinds 6 april bezetten pro-Russische activisten gebouwen in een tiental steden in het oosten van het land. Die situatie dreigt verder te escaleren en de internationale gemeenschap wil zoiets te allen prijze vermijden. De kans dat het in Genève meteen tot een oplossing komt, is echter klein.

Druk van de ketel

Het Westen wil in elk geval dat Rusland druk van de ketel haalt. De grootmacht houdt volgens een schatting van de Navo 40.000 manschappen paraat in het grensgebied met Oekraïne. Ook al grijpen die voorlopig niet in, hun nabijheid oefent grote invloed uit op de bevolking in Oost-Oekraïne.

‘We verwachten concrete en duidelijk zichtbare stappen van Rusland richting de-escalatie’, zegt de Duitse minister van Economie Sigmar Gabriel. ‘Het ligt in Ruslands handen om een verdere escalatie te vermijden’, zei Gabriel. Het Westen wil ook dat Rusland afstand neemt van de gewelddadige acties van pro-Russische milities in Oost-Oekraïne.

Europa zet een derde golf van economische sancties in het vooruitzicht indien dat niet gebeurt.

'De Europese regeringsleiders zouden daarover volgende week al kunnen samenkomen. Toch blijft het maar de vraag of Europa tot een eensgezind standpunt kan komen. Verschillende landen hebben al laten verstaan dat ze Poetin niet te hard willen aanpakken.

De facto is Europa verdeeld in drie kampen: een groep landen onder leiding van Frankrijk, Groot-Brittannië en Polen wil snel hardere sancties. Een tweede kamp onder leiding van Italië en Oostenrijk is erg terughoudend. Daartussen zit een middengroep met België, Nederland en Duitsland.

In principe kan de derde golf sancties pas van start gaan als Rusland militair ingrijpt in Oost-Oekraïne. Totnogtoe heeft Poetin altijd aangegeven dat hij zoiets niet zou doen.

Als de situatie echt escaleert, kan Moskou ook tegenmaatregelen nemen die de Europese landen pijn kunnen doen. Litouwen, Estland, Finland, Bulgarije and Tsjechië zijn voor 100 procent afhankelijk van Russisch gas. Ook grote landen als Duitsland of Italië betrekken veel gas uit Rusland.

Maar de meeste waarnemers zijn het er over eens dat op lange termijn harde sancties Rusland meer pijn zullen doen. De Russische economie doet het momenteel erg slecht en een recessie dreigt.'

Dominique Minten
Buitenlandredacteur De Standaard

 

 

Controle

Kiev probeert in de aanloop naar de gesprekken in Genève om zoveel mogelijk de controle over het gebied te herwinnen zonder bloedvergieten om zo sterker aan de onderhandelingen te kunnen verschijnen. De acties van de pro-Russische milities vandaag steken daar echter een stokje voor.

Rusland, dat de interimregering in Kiev niet erkent, probeert dan weer om de instabiliteit in Oekraïne zoveel mogelijk te dramatiseren. ‘De escalatie van het conflict brengt het land aan de rand van de burgeroorlog’, zei het Kremlin dinsdag nog.