Ban Ki-moon: ‘Geen enkel werelddeel immuun tegen massamoorden’
Ban Ki-moon Foto: BELGA

Politieke wil blijft de grootste uitdaging voor de internationale gemeenschap om genocides en massamoorden te voorkomen, zei secretaris-generaal Ban Ki-moon op de Internationale Conferentie rond de Genocidepreventie in Brussel. Hij waarschuwde ook dat het geweld in Syrië en Centraal-Afrika het internationaal rechtssysteem in gevaar brengt.

‘Geen enkel werelddeel kan zich immuun beschouwen tegen massamoorden’, waarschuwde Ban Ki-moon. Hij drukte de 124 delegaties en 37 opgedaagde ministers op het hart dat politieke wil absoluut noodzakelijk is om massale bloedvergieten tegen te gaan. Kan of wil een land zijn bevolking niet beschermen, dan mag de rest van de wereld niet zomaar wegkijken.

Toch gebeurt dat ook vandaag nog, betreurde de VN-topman. Er wordt dan geschermd met uiteenlopende visies op het algemeen belang en op de aan interventies verbonden risico’s, of nog op de complexiteit van de conflicten. Maar voor de gewone mensen is het geweld in Syrië en Centraal-Afrika een absolute nachtmerrie, beklemtoonde hij.

Preventie

Bovendien zet de internationale onmacht ook de afspraken en mechanismen op de helling die zijn uitgewerkt om te vermijden dat dergelijke misdaden nog zouden gebeuren, waarschuwde Ban. Vrije baan en straffeloosheid voor de verantwoordelijken moeten dan ook absoluut vermeden worden. ‘Ik dring opnieuw aan op een zo snel mogelijke operationalisering van het principe Responsibility to Protect’, klonk het.

Maar het werk begint al bij preventie, onderstreepten experten en hoge vertegenwoordigers op de conferentie. Ook de genocides in Rwanda en Srebrenica gebeurden niet zomaar. Er ging een lange tijd van ‘dehumaniseren’ van minderheden aan vooraf, met tal van signalen die ook de internationale gemeenschap heeft opgepikt.

Sociale media

Internet en de sociale media mogen daarbij vandaag niet uit het oog verloren worden, waarschuwde Thorbjorn Jagland, secretaris-generaal van de Raad van Europa. Hij drong aan op afdwingbare wetten en regels in elk land, die het verspreiden van haatboodschappen - ook via het internet - strafbaar maken. Zolang er een evenwicht is met het recht op vrije meningsuiting, staat ook het mensenrechtenhof daar achter, argumenteerde hij nog.

Extra aandacht was er voor de tussenkomsten van de ministers van Rwanda en Bosnië-Herzegovina, landen waar in de jaren ‘90 op grote schaal gemoord werd. ‘Ik wil geen schuld of medelijden oproepen. Wel stel ik de vraag of de wereld intussen beter gewapend is tegen genocides. Daarop bestaat geen duidelijk antwoord’, aldus Rwandees minister Louise Mushikiwabo, die de terughoudendheid en geopolitieke belangen hekelde.

Belgisch buitenlandminister Didier Reynders startte zijn betoog met een minuut stilte voor alle genocideslachtoffers. Hij onderstreepte het belang van ons onderwijs om ook nieuwe generaties bewust te maken en wees de nationale overheden op hun beschermingsplicht. ‘Er is geen plaats voor massale gruweldaden in de eenentwintigste eeuw.’

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig