Op de Nucleaire Top in Den Haag heeft VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon Rusland terechtgewezen. De Russische actie in Oekraïne heeft een zware last gelegd op het verdrag dat het bezit van kernwapens moet beperken, zei hij.

Ban Ki-moon verweet Rusland dat het zich niet gehouden heeft aan de in 1994 overeengekomen garanties voor de soevereiniteit van Oekraïne.  In ruil was Oekraïne bereid om afstand te doen van de kernwapens die zich na de val van de Sovjet-Unie op zijn grondgebied bevonden. 

De geloofwaardigheid van de toen genomen engagementen is door de recente gebeurtenissen in Oekraïne ernstig aangetast, aldus Ban. 'De gevolgen voor de regionale veiligheid zijn zwaar', klinkt het. 'Maar dit mag niet als excuus voor het streven naar atoomwapens dienen.'

De VN-leider sprak daarnaast ook Iran en Noord-Korea aan op hun nucleaire activiteiten. De twee landen, die niet uitgenodigd zijn in Den Haag, houden er een omstreden kernprogramma op na. 

'Achteroverleunen is geen optie'

De Nederlandse premier Mark Rutte is de gastheer van de top. In zijn inleidende woorden zei hij dat de deelnemende landen niet op hun lauweren mogen rusten en hun ambities moeten verhogen.

Het aantal landen met meer dan 1 kilo hoogverrijkt uranium is weliswaar afgenomen, maar nog altijd is er te veel gevaarlijk nucleair materiaal op de wereld. We weten hoe weinig materiaal nodig is voor het maken van een (vuile) bom en we weten sinds 11 september 2001 dat terroristen niet aarzelen, hield Rutte de bijeenkomst voor. 'Dus de noodzaak is urgenter, niet minder.'

De taak die de deelnemende landen op zich hebben genomen om de wereld veiliger te maken, is geen gemakkelijke taak, aldus de Nederlandse premier. Er is geen 'magische formule' waarmee we de wereld kunnen vrijwaren van risico’s. 'Maar achteroverleunen is geen optie.'

Hoge gasten

Naast de Amerikaanse president Barack Obama nemen ook de Chinese president Xi Jinping, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande deel aan de top. Ook Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy en de Europese commissievoorzitter José Manuel Barroso zijn van de partij. België wordt vertegenwoordigd door premier Elio Di Rupo.

De Russische president Vladimir Poetin is de grote afwezige. Hij heeft zijn minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, gestuurd.

Doel van de top is om te voorkomen dat gevaarlijk nucleair materiaal in handen komt van terroristen. In de slotverklaring moet onder meer staan dat landen hun voorraden hoogverrijkt uranium en plutonium zo klein mogelijk houden.