Vier op de tien ziekenhuizen maken verlies
Foto: Lisa Van Damme; LVD

Eind 2012 zat één op de vijf Vlaamse ziekenhuizen in het rood. Vandaag twee op de vijf, vier op de tien dus; en nog eens één op de tien haalde maar nipt een breakeven. Alle ziekenhuizen samen haalden in 2013 een bedrijfsresultaat van nog maar 0,62 procent. Dat blijkt uit een studie van Zorgnet Vlaanderen waarop De Standaard de hand kon leggen.

Dat zijn dramatische cijfers, erkent Peter Degadt, topman van die ziekenhuiskoepel die deze cijfers inzamelde bij een representatieve groep ziekenhuizen, goed voor driekwart van alle bedden.

Vanwaar de rode cijfers? Peter Degadt: ‘Als je aan de oppervlakte blijft: de overheid past al jaren de kaasschaafmethode toe: elk jaar verdergaande lineaire besparingen op de basisinkomsten, op de medische hulpmiddelen, op de geneesmiddelen, op de artsenhonoraria; aan de andere kant blijft ze loonsverhogingen en andere stijgingen van de personeelsuitgaven toekennen waar geen financiering voor is. Het aantal werknemers steeg niet meer de laatste tijd, de personeelsuitgaven stegen met 5,2 procent in twee jaar.’

‘Als je dieper graaft’, zegt Degadt, ‘is de conclusie dat de wijze waarop de overheid de ziekenhuizen financiert, aan het instorten is. Wij, ook de Nationale Raad voor de Ziekenhuisvoorzieningen en vele anderen, zeggen al jaren dat de financiering van de ziekenhuizen totaal verouderd is. De laatste reservekracht is weg. Elke keer dat de kaasschaaf nu passeert, wordt in het vlees gesneden.’

‘Het financieringssysteem zit zo in elkaar dat elke besparing de ziekenhuizen ertoe aanzet meer prestaties te leveren, wat de overheid er dan weer toe aanzet nog meer te besparen.’

Degadt bevestigt desgevraagd dat de besparingen niet alleen tot meer prestaties leiden maar ook tot hogere afhoudingen op de honoraria van de artsen, waarna die geneigd zijn de supplementen voor de patiënten te verhogen.

‘Wat er dan wel nodig is? De principes zijn al lang gekend: een correcte financiering die niet aanzet tot kwantiteit maar tot kwaliteit. Er zijn voorstellen, onder meer van de Kievitgroep. Wij werken zelf aan een concreet voorstel. Minister Laurette Onkelinx (PS) heeft een stappenplan uitgetekend. De ideeën zijn er, het is wachten op de politieke moed.’

Faillissementen zijn er nog niet te vrezen bij de ziekenhuizen. Ze zullen blijkbaar geld lenen, verder interen op de reserves en volgens de bevraging zullen ze investeringen in hun gebouwen verder uitstellen; ze zullen minder investeren in informatica en beginnen te besparen op personeelsaantallen, hoewel deze maand bekend raakte dat er een rechtstreeks verband is tussen minder personeel en meer onnodige sterfgevallen. In samen aankopen zien ze wel nog besparingsmogelijkheden.