Werken op de bodem van de grootste sluis ter wereld
Foto: Wendy Marijnissen
“Waar je nu staat, klotst binnen twee jaar 16 meter water boven je hoofd.” In de Antwerpse haven wordt met man en macht gewerkt aan de grootste sluis ter wereld. MARK ging op werfbezoek.

“Hier zal je waarschijnlijk nooit opnieuw een voet zetten”, zegt Tom Van Autgaerden, manager maritieme infrastructuur bij het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen (GHA). We zijn de houten werftrappen afgedaald tot op de bodem van wat de grootste sluis ter wereld zal worden, de Deurganckdoksluis. Als we hier over een goeie twee jaar, in het voorjaar van 2016, nog terugkomen, zal boven ons bijna 16 meter water klotsen - de sluis wordt 17,80 m diep.

De Deurganckdoksluis, een infrastructuurproject van het Vlaams Gewest en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, moet de Antwerpse haven op de Linkeroever beter toegankelijk maken. Vanop de bodem van de sluis overschouwen we een oppervlakte van 500 meter lang en 68 meter breed. Alles in deze sluis is ‘larger than life’, waardoor de reusachtige bouwkranen en de aan- en afrijdende trucks haast speelgoed lijken en de potige bouwvakkers minuscule mieren.

De werf gonst van de bedrijvigheid. Een tweehonderdtal bouwvakkers werkt in weer en wind en vooral in veel modder op de verschillende onderdelen van het sluizencomplex.

Aan de kant van de Waaslandhaven worden de betonijzers voor de slibvang gevlochten. Daar zal het slib worden opgevangen en door het instromende water over een soort reuzenglijbanen terug naar de Schelde worden gestuwd. Ondertussen worden de funderingen gelegd voor een van de twee beweegbare bruggen die over de sluis zullen liggen. Aan de Scheldekant zijn de deurkamers al klaar waarin de rijdende sluisdeuren van elk 1.800 ton zullen verdwijnen als er een schip door moet.

“Zo'n werf is als een groot schip, waarop iedereen precies weet wat hij moet doen”, zegt Tom. “Aan dit megaproject te mogen meewerken, vervult iedereen met trots. De sfeer is uitstekend en de kameraadschap groot.”

‘We vinden er wel iets op’

Het Havenbedrijf beschikt vandaag al over zes sluizen. De uitbating daarvan heeft geleid tot nieuwe inzichten om de nieuwe sluis nog beter te laten functioneren. Zo komt er een slot op de schuiven die het water in en uit de sluis laten lopen, ter bescherming van duikers die in de sluis aan het werk kunnen zijn. Er is ook een nieuwe structuur uitgekiend om de ingangen van de sluis te beschermen tegen scheepsbotsingen. Voor de dikte van de rails waarop de roldeuren lopen, grepen de ingenieurs terug naar het ontwerp van oude Antwerpse sluizen, want met dunnere rails heb je meer kans op problemen.

“Hoe we de sluisdeuren precies op de werf zullen krijgen, dat moeten we nog uitdokteren”, zegt Tom Van Autgaerden. De deuren worden in China geassembleerd en in hun geheel per schip naar Antwerpen vervoerd, samen met de bruggen die ook van Chinese makelij zijn. Het wordt een megatransport van 22.000 ton in totaal. “Eerst dachten we alles te lossen in het Deurganckdok, maar dat lukt niet vanwege de getijdenwerking. We vinden er wel iets op.”

Tom Van Autgaerden werkt sinds 1996 voor het Havenbedrijf, zijn eerste en enige werkgever. “Ik ben nog niet vaak met tegenzin komen werken,” lacht hij. “Als jongen was ik helemaal in de ban van het boek ‘De kleine ingenieur’. Het eerste hoofdstuk ging over het bouwen van een stuwdam. Dat werd mijn droom: dammen bouwen. Het zijn sluizen en kaaimuren geworden. Ik geef het boekje nu door aan mijn kinderen, in de hoop dat de vonk bij hen overslaat.”

“Bij het Gemeentelijk Havenbedrijf zijn we altijd wel ergens aan het bouwen”, zegt Tom. Zijn volgende grote project wordt de renovatie van de Royerssluis, de kleinste zeesluis in de haven die dateert van 1907. “Eigenlijk wordt het een zo goed als nieuwe sluis. Je mag ervan uitgaan dat een sluis voor honderd jaar wordt gebouwd.” 

Bij de oplevering wordt de Deurganckdoksluis opgenomen in het havenpatrimonium, dat dan 7 sluizen, 23 bruggen en 30 dokken zal tellen. De totale lengte van de kades is 157 kilometer, ongeveer de afstand van Oostende naar Ottignies. Dat hele patrimonium wordt gemonitord en onderhouden door de afdeling maritieme infrastructuur.

“Drie mensen zijn fulltime bezig met het inspecteren van de bruggen, sluizen en kaaimuren. Zij zijn onze ogen”, legt Tom uit. “Op basis van hun vaststellingen op het terrein bepalen wij onze korte- en langetermijnprojecten. Het onderhoud wordt door onze eigen mensen gedaan, voor grotere projecten schakelen we aannemers in.”

14.220 schepen per jaar

Eigenlijk beseffen nog te weinig mensen wat er elke dag moet gebeuren om bijna 191 miljoen ton goederen op jaarbasis te verschepen - 523.000 ton per dag. In 2013 verwerkte de Haven van Antwerpen maar liefst 14.220 zeeschepen, dat zijn minder schepen dan het jaar ervoor, maar de totale tonnage steeg wel.

Een project als de Deurganckdoksluis speelt perfect in op de trend naar steeds grotere schepen, de zogenaamde +10.000 TEU megacontainerschepen, met meer dan tienduizend containers aan boord. Zo liepen er vorig jaar 198 de haven binnen.

“Antwerpenaars hebben dan wel de naam chauvinistisch te zijn, we zijn en blijven toch vooral bescheiden Belgen”, zegt Tom Van Autgaerden. “Het spijtige daaraan is dat pas afgestudeerde ingenieurs en mensen uit technische beroepen eerder bij een bekende naam in de industrie solliciteren dan bij het Gemeentelijk Havenbedrijf, omdat ze onvoldoende weten wat voor interessant en afwisselend werk wij wel doen.”

 

Meer info?
www.deurganckdoksluis.be
www.portofantwerp.com