Chodorkovski duikt op in Kiev
Michail Chodorkovski Foto: AP

De vroegere en onlangs vrijgelaten Russische oligarch Michail Chodorkovski heeft zondag duizenden Oekraïners in Kiev toegesproken.

Hij beschuldigde Rusland ervan zijn akkoord te hebben gegeven aan de repressie die tot de dood van tientallen manifestanten leidde bij de protesten tegen de afgezette Oekraïense president Viktor Janoekovitsj. Daarnaast riep hij Russen en Oekraïners op tot inschikkelijkheid.

Chodorkovski nam met tranen in de ogen het woord voor de massa op de Majdan of het Onafhankelijkheidsplein in de Oekraïense hoofdstad. Hij vertelde over zijn komst naar het plein, over zijn gesprekken met de personen die het plein dag en nacht bezetten. “Ze vertelden me wat de autoriteiten hier gedaan hebben, dat ze dat met toestemming van de Russische overheid hebben gedaan, en dat meer dan 100 mensen zijn gedood en 5.000 gewond zijn geraakt”, zei Chodorkovski onder meer.

Hij verweet Rusland ook de feiten te verdraaien. “De Russische propaganda liegt zoals altijd. Hier zijn niet meer fascisten en nazi’s dan in de straten van Moskou en Sint-Petersburg.” Chodorkovski verzekerde de massa nog dat er een “ander Rusland” bestaat. “Er zijn mensen die, ondanks de arrestaties, ondanks de lange jaren die in de gevangenis moeten doorgebracht worden, tijdens die dagen naar anti-oorlogsbijeenkomsten gingen in Moskou”. Hij had het over mensen “voor wie de vriendschap tussen het Oekraïense en Russische volk belangrijker is dan persoonlijke vrijheid”.

De voormalige oliemagnaat en Kremlin-criticus zat sinds 2003 opgesloten en werd in 2005 in beroep veroordeeld tot acht jaar cel wegens onder andere fraude en belastingontduiking. In december 2010 kwam daar tijdens een tweede proces nog eens zes jaar bij, al werd die straf met twee jaar ingekort. Hij zou normaal gezien vrijkomen in augustus 2014, maar in december vorig jaar kondigde Russisch president Vladimir Poetin genade aan voor zijn politieke tegenstander. Meteen vertrok de eens rijkste Rus naar Berlijn.