‘Steden moeten meer bijen aantrekken’
Foto: Photo News
De gevolgen zouden niet te overzien zijn, mocht de bij ooit uitsterven. De stad Genk gelooft dat de oplossing voor de afnemende populaties op lokaal vlak ligt en lanceert een bijenplan. ‘Dat hoeft een stad niet eens veel te kosten.’

Joke Quintens herinnert zich de beelden van de documentaire More than Honey waar Chinese boeren bloemen zelf met stuifmeel moeten bevruchten. Van de bijen die normaal gezien het werk opknappen, is er door de sterke vervuiling geen spoor meer. 'Zo ver staat het hier nog niet', zegt het Vlaams Parlementslid en Genks schepen van Leefmilieu, 'maar de problematiek is wel dezelfde. Want ook bij ons gaat het niet de goede kant op met de bijenpopulaties.'

'Er heerst een soort paradox', zegt imker Albert Reynaers. 'Want bijen houden is momenteel een echte hype. Veel mensen willen imker worden, maar er zijn steeds minder bijen.' Reynaers trekt daarom al jaren aan de alarmbel. 'Grote boosdoener bij ons zijn nog steeds de pesticiden', vertelt hij. 'Nu zijn het vooral particulieren die te hoge dosissen gebruiken. Bij de professionele boeren gebeurt dat door de strenge controles veel minder dan vroeger.'

Maar ook een tekort aan gepaste planten doet de insecten geen goed. 'De bijen vinden te weinig stuifmeel, en hebben zo niet genoeg energie om de winter te overleven.'

Lokale actie

'We moeten het probleem aanpakken op lokaal niveau', zegt Quintens. Het Vlaams Parlement keurde in 2011 wel een actieplan goed voor het behoud van de bijen, maar als schepen van Leefmilieu zag Quintens nog maar weinig daden. Genk richt nu zelf een zogenoemd 'B-team' op, dat de inwoners wil bewustmaken van de problematiek en hen tot actie moet aanzetten.

De schepen hoopt dat meer steden met zo'n plan op de proppen komen. 'Bijvriendelijke maatregelen hoeven voor steden en gemeenten niet eens veel te kosten', zegt ze. 'Kijk naar de imkers. Die zijn vragende partij om zelf bijenkasten te mogen zetten op sommige openbare plaatsen zoals parken, volkstuintjes en kerkhoven, omdat ze zelf de ruimte niet hebben. Het bestuur moet daar dan enkel de toelating voor geven.'

'En ook als iedereen een paar gepaste plantjes in zijn tuin zet, kan dat echt een groot verschil maken', voegt Rik Brys van het Genks natuurcentrum Heempark toe. 'Zelfs op het terras van appartementen is het effect van bloemen op de bijen groot.'

De kamperfoelie, akkerbloemen of zelfs klimop zijn alvast uitstekende keuzes voor wie de bij een handje wil toesteken, verzekert Reynaers. 'De bij heeft immers een belangrijke symbolische waarde', besluit de imker. 'De grote sterfte onder de bijen verraadt dat er een grens is overschreden in de relatie tussen mens en natuur. We moeten iedereen van dat onevenwicht bewustmaken.'